موسی معروفی
موسی معروفی
موسی مَعروفی (زادهٔ 1268 در تهران – درگذشتهٔ 7 شهریور 1344 در تهران) موسیقیدان، نوازندهٔ تار، مُدرس و گِردآورندهٔ ردیف موسیقی ایرانی بود. وی پدر جواد معروفی بود. موسی مَعروفی در سال 1268در خانوادهای متدین و علاقهمند به موسیقی در تهران به متولد شد. او فرزند محمد اسماعیلخان امینالملک و برادرزاده میرزا علیاصغر اتابک صدراعظم ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه بود. در کنار تحصیلات سنتی، نواختن سهتار را نزد «یوسف صورتگر» که از عکاسان دربار ناصری بود آغاز کرد. سپس از محضر استادان آن زمان از جمله درویشخان بهره برد. او با پشتکار و تمرینِ بسیار به درجهای از نوازندگی رسید که موفق شد نشان «تبرزین طلا» را از درویشخان دریافت نماید. وی همچنین نزد «حسین هنگآفرین» به فراگیری «نت» پرداخت. در سال 1330 کتاب دستور مقدماتی تار و سهتار توسط موسی معروفی، نصرالله زرینپنجه و روحالله خالقی برای سال اول هنرستان موسیقی ملی، تنظیم و به چاپ رسید. در سال 1302 به مدرسه موسیقی «علینقی وزیری» راه یافت و بر آموختههای خود افزود.او از نوجوانی در این فکر بود تا ردیف موسیقی سنتی ایران را نتبرداری کند. برای این منظور بعدها با تمامی استادان آن دوران تماس گرفت تا این کار را به انجام برساند. موسی معروفی با تکیه بر ردیف میرزا آقا حسینقلی و میرزا عبدالله و استفاده از نوشتههای علینقی وزیری ردیفی را گردآوری کرد که در سال 1342 منتشر شد. بنا به پیشنهاد موسی معروفی، سلیمان روحافزا نوازنده تار، ردیف مذکور را از روی نُت با تار اجرا و ضبط کرد.او در سالهای 1307 تا 1317 به همراهِ «ابوالحسن صبا» ، «مشیر همایون شهردار» و چند هنرمند دیگر به خارج از کشور سفر کرد و صفحاتی را ضبط نمود.ردیف جواد معروفی که تحت عنوان «ردیف موسیقی ایران برای پیانو» تدوین شده و در 4 نوار کاست نیز اجرا شده، برگرفته از ردیف پدرش موسی خان معروفی است.موسم گل مشهورترین قطعهای است که از موسی معروفی به یادگار مانده، وی این تصنیف را در مایهٔ دشتی بر اساس ملودی مازندرانی روی شعری از وحید دستگردی ساخت و قمرالملوک وزیری نخستین بار آن را در سال 1319 اجرا کرد.