کتاب کافه مستشار اثر تقی قیصری، انتشارات رایبد

آیا می‌توان از روزگار رفته سخن نگفت؟ آیا ممکن است بی‌آنکه به مهر رفتگان دل بسپاریم و خاطرات کهنه و فرسوده را به یاد آوریم، روز و شب را سپری کنیم؟ چگونه می‌توان بی‌تصویر، بی‌صدا، بی‌بو و بی‌کلمه، از رؤیای آنان، از آن دیگری‌های رفته و درعین‌حال زنده در وجودمان، فاصله گرفت؟ قصه‌ها از همین ناممکن‌ها زاده می‌شوند؛ از اجبار ناگزیر زیستن، از زندگی‌هایی که تنها به ما تعلق ندارند، بلکه دیگریِ ما نیز در آن سهم دارد. کتاب «کافه مستشار» روایتگر همین یادداری است؛ داستان بازماندگانی که امروزشان با گذشته‌ای ناخواسته و خواسته درهم تنیده است. این کتاب حکایت عاشقیتی است در روزگار التهاب و استیصال؛ عشقی که از میان «کاغذها»ی به‌جامانده از عشاق، به امروز رسیده و نافرجامی‌اش در آتش مشروطه جان گرفته و سوخته است. اما دست‌نوشته‌ها هرگز نمی‌سوزند؛ آن‌ها باقی می‌مانند، حتی اگر راویانشان به فراموشی سپرده شده باشند. نخستین داستان کتاب، «کاغذها»، آغازی‌ست تلخ و خرم برای مجموعه‌ای از روایت‌ها که ما را از تبریز تا سیدنی، از دامنه‌ی سهند تا کافه مستشار، همراه می‌کنند. در این قصه‌ها یاد استاد خوشنویس مشروطه‌خواه و شاگرد عاشق‌پیشه و غمگینش زنده می‌شود؛ یاد رفیق مرده‌ای که در میان باغ گلستان محو شد؛ یاد رفقای مانده و درمانده، اسماعیل‌ها، ابراهیم‌ها و آرازها؛ یاد آنان که دست‌نوشته‌هایشان در میان سیم‌های پیانویی ساخت ۱۸۶۰ جا گرفته بود؛ یاد زندانیانی که در جست‌وجوی آزادی جان و تن خود بودند و کسی هرگز نامشان را به خاطر نیاورد. کافه مستشار با نغمه‌ها، رنگ‌ها و بوهایش، صنوبرهایی را تکثیر می‌کند که خاطرات آنان را در خود نهفته دارد؛ همانانی که در کمرکش کوه‌ها، در سرمایی غریب و سهمگین، خاموش شدند و اندوه رفتنشان همچنان بر جان‌ها سنگینی می‌کند. این جان‌های زنده روایتگرند؛ آن‌ها مانده‌اند تا قصه‌ها در حافظه جمعی فراموش نشوند.