کتاب طنزآوران جهان نمایش اثر مولیر و محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، ترجمه داریوش مودبیان، انتشارات نشر گویا

کمدی ایرانی شامل هفت دفتر است که به تناوب، سه دفتر آن در مجموعه «طنزآوران جهان نمایش» منتشر خواهد شد. اکنون نخستین دفتر با عنوان «حکایت طبیب اجباری» به قلم میرزا محمدحسن‌خان اعتمادالسلطنه، برگرفته از اثر نامدار «طبیب اجباری» اثر ژان‌باپتیست پوکلن، مشهور به مولیر، شاعر، نمایشنامه‌نویس، بازیگر، کارگردان و مدیر گروه تئاتر فرانسوی، پیش روی شماست. بی‌تردید مولیر یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین طنزآفرینان در تاریخ نمایش جهان به شمار می‌رود. نفوذ هنری و فکری او بر کمدی‌نویسان پس از خود تا روزگار ما بی‌بدیل و انکارناپذیر است. مولیر در میان سی‌ویک کمدی ماندگار خود، گونه‌های گوناگون این هنر فاخر را آزموده و در برخی موارد بنیان‌گذار شکل‌های تازه‌ای از کمدی بوده است. ترجمه، اجرا و اقتباس از آثار او در بسیاری از کشورهای شرقی، از جمله ایران، نقش مهمی در شکل‌گیری و گسترش «تئاتر» به شیوه فرنگستان داشته است. «حکایت طبیب اجباری» یکی از نخستین نمونه‌های ارزشمند ترجمه و اقتباس‌های نمایشی در ایران محسوب می‌شود. میرزا محمدحسن مقدم، مشهور به اعتمادالسلطنه، نویسنده، سیاستمدار و از رجال برجسته عصر ناصری بود. او از نخستین شاگردان دارالفنون به شمار می‌آمد و پس از فراغت از تحصیل، در سال ۱۲۴۲ خورشیدی به عنوان وابسته نظامی به سفارت ایران در پاریس اعزام شد. در آنجا به تحصیل زبان و ادبیات فرانسه، تاریخ و جغرافیا پرداخت و پس از بازگشت به ایران، به مناصب مهم سیاسی و اداری رسید و از نزدیک‌ترین افراد به ناصرالدین‌شاه شد و لقب «اعتمادالسلطنه» را دریافت کرد. اعتمادالسلطنه در سه سفر ناصرالدین‌شاه به اروپا از همراهان نزدیک او بود. علاوه بر خاطرات روزانه خود درباره وقایع دربار ناصری، آثار متعددی از وی به جا مانده است، از جمله: «المآثر و الآثار»، «تاریخ اشکانیان»، «جغرافیای طالقان» و دیگر نوشته‌های جغرافیایی درباره شهرها و نواحی ایران. همچنین کتاب‌های انتقادی و satirical چون «خرنامه» (منطق‌الحمار) و «خلسه» (خوابنامه) از او باقی مانده است. یکی از مهم‌ترین کارهای او ترجمه و اقتباس نمایشنامه «طبیب اجباری» مولیر با عنوان «حکایت طبیب اجباری» است که نقطه عطفی در تاریخ تئاتر ایرانی و آغازگر راهی نو در ادبیات نمایشی ایران به شمار می‌رود.