کتاب گزیده طنز انوری ابیوردی اثر ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری، انتشارات نیستان

کتاب «گزیده طنز انوری ابیوردی» منتخبی ارزشمند از آثار طنزآمیز حکیم انوری ابیوردی است که به همت مرحوم ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری گردآوری شده و توسط انتشارات نیستان در مجموعه «طنزآوران ایران؛ از صفاریه تا قاجاریه» منتشر گردیده است. این مجموعه در واقع از آخرین یادگارهای قلم نکته‌سنج و طنزپرداز زرویی نصرآباد به شمار می‌رود. گزیده طنز انوری ابیوردی با دقت در ظرایف زبانی و طنز کهن ایران، کوشیده است پژوهشی تازه در آثار شاعران و نویسندگان گذشته ارائه دهد. این کتاب نگاهی تخصصی به گونه‌ای از روایت ادبی دارد که در ادبیات فارسی کمتر به‌طور جامع بررسی شده است. همچنین در تلاش است تا تاریخچه، شیوه و قدمت طنزپردازی در فرهنگ و ادبیات ایران را بازخوانی و ثبت کند. این اثر با همکاری پژوهشی نسیم عرب امیری، زوایای گوناگون طنزنویسی را مورد توجه قرار داده است. نخست، سیر روایت طنز در تاریخ ادبیات فارسی معرفی می‌شود؛ سپس بازتاب فرهنگ عامه و اندیشه ایرانیان در هر دوره تاریخی بررسی می‌گردد. علاوه بر این، گزیده‌ای خلاصه از متون طنز ارائه شده که برای مخاطب امروز ــ به‌ویژه خوانندگانی که به دنبال متونی کوتاه و روان هستند ــ شکلی جذاب و کاربردی یافته است. در این مجلد، زندگی و آثار طنز حکیم انوری ابیوردی، شاعر قرن ششم هجری، معرفی و بخش‌هایی از سروده‌های او انتخاب شده است. انوری که در گونه‌های مختلف شعری طبع‌آزمایی کرده، در حوزه طنز بیشتر به سروده‌های هجوآمیز و هزل‌آلود شهرت دارد. به باور زرویی نصرآباد، مضمون کلی طنزهای انوری یا در جست‌وجوی جلب توجه و حمایت امیران و بزرگان زمانه بوده است یا در قالب هجو و تهدید آنان به دلیل ناکامی شاعر در رسیدن به خواسته‌هایش. زرویی بر این نکته تأکید می‌کند که هرچند انوری کمتر از طنز و ذوق طبع خود برای بیان مشکلات اجتماعی و مصائب مردم بهره برده و بیشتر به امیال شخصی پرداخته است، اما همان اندک سروده‌های اجتماعی و سیاسی او نشان‌دهنده دقت‌نظر، نگاه انتقادی و تحلیل‌های ژرف شاعر است. این ویژگی‌ها ارزش آثار طنز انوری را، حتی در محدودیت‌های محتوایی‌اش، برجسته می‌سازد.