کتاب ورشو چندی پیش اثر احمد محسن، ترجمه ستار جلیل زاده، انتشارات افق

کتاب «ورشو چندی پیش» نوشته احمد محسن، نویسنده لبنانی، اثری در حوزه ادبیات داستانی جنگ است که با روایتی چندلایه به موضوع مهاجرت، هویت و پیوند میان نسل‌ها می‌پردازد. این رمان داستان مردی مهاجر را بازگو می‌کند که در دوران جنگ جهانی دوم از اردوگاه نازی‌ها می‌گریزد. او پس از فرار، در جست‌وجوی هویت خویش راهی لبنان می‌شود. روایت کتاب بر شباهت‌ها و پیوستگی‌های زندگی دو نسل از یک خانواده تمرکز دارد. بخش نخست بر زندگی یوسف، موسیقیدان و یهودی اهل لهستان، متمرکز است. یوسف پس از رهایی از اردوگاه نازی‌ها ابتدا به اسرائیل می‌رود و سپس به لبنان سفر می‌کند. او در لبنان ازدواج کرده و سال‌ها بعد همراه نوه‌اش، جوزف، به ورشو بازمی‌گردد. جوزف که مانند پدربزرگش به موسیقی و نوازندگی پیانو علاقه‌مند است، در ورشو به دنبال ساختن نامی برای خود به‌عنوان موسیقیدان تلاش می‌کند. اما با شروع جنگ ٢٠٠٦ و حمله اسرائیل به بیروت، یوسف در دوراهی دشواری قرار می‌گیرد: ماندن در ورشو و ادامه زندگی آرام به‌عنوان هنرمند، یا سفر به بیروت برای کمک به مردم. این بحران، روایت را به سمت تصمیم‌های مهم و سرنوشت‌ساز سوق می‌دهد. زمان در «ورشو چندی پیش» ساختاری غیرخطی دارد. داستان با بازگشت یوسف و جوزف به ورشو آغاز می‌شود و سپس با فلش‌بک‌هایی به گذشته، تجربیات یوسف در جنگ و مهاجرت بازگو می‌گردد. در کنار این روایت تاریخی، زندگی روزمره جوزف در زمان حال و تلاش‌های او برای تثبیت جایگاه خود در عرصه موسیقی نیز دنبال می‌شود. رفت‌وآمد میان گذشته و حال، انسجامی عاطفی به ساختار اثر می‌بخشد. احمد محسن این رمان را با زاویه دید دانای کل روایت کرده است. استفاده از توصیف دقیق محیط و شخصیت‌ها، روایت را زنده و تاثیرگذار کرده و تضاد میان فرهنگ‌ها، رنج مهاجرت و پیچیدگی‌های هویت انسانی را با ظرافت به تصویر می‌کشد. «ورشو چندی پیش» فراتر از یک رمان جنگی، داستانی درباره هویت، تاریخ، موسیقی و جست‌وجوی جایگاه فردی است؛ روایتی از کشاکش میان ریشه‌ها و آینده، و نگاهی عمیق به سرنوشت انسان در میان جغرافیاها و فرهنگ‌های گوناگون.