کتاب غنا، آشوب و صورت اثر گئورگ لوکاچ، ترجمه رضا رضایی، انتشارات نشر نی

کتاب «غنا، آشوب و صورت» نمایشنامه‌ای از گئورگ لوکاچ است که در قالب گفت‌وگویی میان سه دانشجوی رشته‌ی زبان و ادبیات شکل می‌گیرد. شخصیت‌ها دو پسر و یک دختر هستند که بر سر لورنس استرن و اثر مشهور او، «تریسترام شندی»، به بحث و جدل می‌پردازند. استرن، نویسنده‌ای انگلیسی-ایرلندی و یکی از چهره‌های برجسته‌ی ادبیات قرن هجدهم، زندگی پر فراز و نشیبی داشته است و اندیشه‌های او الهام‌بخش نگارش این نمایشنامه شده‌اند. نمایشنامه‌ی «غنا، آشوب و صورت» بخشی از کتاب «جان و صورت» است؛ اثری از لوکاچ که در قالب ده جستار به بررسی نقد ادبی و زیبایی‌شناسی در ادبیات نمایشی می‌پردازد. جستار نهم این کتاب (نوشته‌شده در سال ۱۹۰۹) در قالب نمایشنامه‌ای کوتاه ارائه شده است. این متن تنها سه شخصیت دارد و صحنه‌ی آن نیز ثابت است. در جریان گفت‌وگو، بیشتر بار اصلی مباحث بر دوش دو دانشجوی پسر است و دانشجوی دختر بیشتر نقش نظاره‌گر و شنونده را ایفا می‌کند. این ساختار، نمایشنامه را به نوعی «فرانمایش» بدل می‌سازد؛ همان‌گونه که در ادبیات مفاهیمی چون فراداستان یا فرااخلاق مطرح می‌شوند. گئورگ لوکاچ (Georg Lukács، ۱۸۸۵–۱۹۷۱) فیلسوف، نویسنده، منتقد ادبی، نظریه‌پرداز مارکسیست و از شخصیت‌های سیاسی-انقلابی مجار بود. او در جمهوری شورایی مجارستان در سال ۱۹۱۹ به‌عنوان کمیسر فرهنگ و آموزش فعالیت داشت و از رهبران انقلاب ۱۹۵۶ این کشور به شمار می‌رفت. آثار برجای‌مانده از لوکاچ در زمینه‌ی زیبایی‌شناسی مارکسیستی، دفاع از جایگاه انسان در برابر سلطه‌ی قدرت‌های سیاسی بر هنر و تحلیل پدیده‌ی ازخودبیگانگی جایگاهی مهم در تاریخ نقد ادبی و فلسفه‌ی هنر دارند. او یکی از بنیان‌گذاران جریان «مارکسیسم غربی» بود و در ۱۳ آوریل ۱۸۸۵ در شهر بوداپست، در خانواده‌ای ثروتمند و بانکدار، چشم به جهان گشود.