کتاب شکنجه و قتل ژان پل مارا اثر پیتر وایس، ترجمه محمد نجفی، انتشارات نیلا
به اجرای ساکنان تیمارستانِ شارنتون به کارگردانی کارکی دو ساد
کتاب شکنجه و قتل ژان پل مارا اثر پیتر وایس، ترجمه محمد نجفی، انتشارات نیلا
به اجرای ساکنان تیمارستانِ شارنتون به کارگردانی کارکی دو ساد
ناشر : نیلا
ضمانت بازگشت کالا - خرید آسان
رقعیقطع
1398سال انتشار شمسی
شومیزنوع جلد
نمایشنامهی «شکنجه و قتل ژان پل مارا/ساد» از پیتر وایس، بیتردید یکی از پیچیدهترین و نوآورانهترین آثار تئاتر قرن بیستم است. این اثر نخستینبار در سال ۱۹۶۳ به صحنه رفت و از همان زمان توجه بسیاری را به خود جلب کرد. وایس، نویسنده و نمایشنامهنویس آلمانیزبان، با تلفیق هنر، تاریخ و سیاست، نمایشی آفرید که به سادگی در هیچ قالب یا ژانری نمیگنجد. «شکنجه و قتل ژان پل مارا/ساد» تنها بازآفرینی یک رویداد خونین تاریخی نیست، بلکه تأملی عمیق دربارهی معنای انقلاب، خشونت، ایدئولوژی و حتی چیستی خودِ تئاتر است.
این نمایشنامه با ساختاری متاتئاتری و در قالب «نمایشی در نمایش»، مرزهای واقعیت و اجرا، سلامت و جنون، آزادی و ستم را درمینوردد و تجربهای چندلایه و منحصربهفرد برای تماشاگر خلق میکند. ماجرا در سال ۱۸۰۸ و در تیمارستان شارنتون شکل میگیرد. در این مکان، مارکی دو ساد ـ نویسنده و فیلسوف بدنام ـ ادارهی زندانیان تیمارستان را بر عهده دارد و آنان را هدایت میکند تا نمایشی دربارهی قتل ژان پل مارا، رهبر رادیکال انقلاب فرانسه، به صحنه آورند. همین بستر ظاهراً ساده، به نقطهی آغاز زنجیرهای از تنشهای فلسفی، ایدئولوژیک و روانی تبدیل میشود که از سطح رویداد نمایشی فراتر میرود و تماشاگر را با پرسشهایی اساسی دربارهی آزادی، خشونت اجتماعی و قدرت بازنمایی تئاتر مواجه میسازد.
مارکی دو ساد در این اثر به چهرهای پیچیده و تأملبرانگیز بدل میشود؛ شخصیتی که از دل تجربهی شکنجه، انزوا و شهوت، به نقد و پرسشگری دربارهی آرمانهای انقلاب میپردازد. در برابر او، مارا نماد آرمانگرایی خالص انقلابی است که تحقق عدالت اجتماعی را تنها از مسیر ستیز و خشونت میجوید. کشاکش میان این دو دیدگاه، از خلال سخنرانیها، گفتوگوها و واکنشهای گاه تلخ و گاه کمیک بیماران تیمارستان، در برابر مخاطب جان میگیرد و سؤالی کلیدی را پیش میکشد: آیا رهایی از استبداد، ناگزیر از مسیر خشونتی دیگر میگذرد؟ و اساساً مرز میان آزادی و کنترل کجاست؟
«شکنجه و قتل ژان پل مارا/ساد» با بهرهگیری از مضامینی چون جنون، قدرت، بدن، شکنجه و خود تئاتر، مرزهای عقلانیت را به چالش میکشد. این نمایشنامه نهفقط دربارهی انقلاب فرانسه، بلکه دربارهی تاریخ تئاتر نیز هست: اینکه چگونه اجرای نمایشی میتواند تاریخ را بازنویسی کند و چگونه خشونت، هنگامی که به نمایش درآید، همچنان نیروی آشکار و هولناک خود را حفظ میکند. در این متن، بازیگرانی که در عین حال قربانیاند، روایت را دگرگون میسازند و مسیری تازه را رقم میزنند. زندانیان تیمارستان، که خود حذفشدگان تاریخاند، بازسازی گذشته را به عملی بیثبات، خطرناک و گاه صادقانهتر بدل میکنند. آنان با خروج از نقش، گسستن دیالوگها و برهم زدن قواعد، مرز میان بازی و واقعیت را در هم میشکنند و تصویری روشنتر از خشونت و سرکوب ارائه میدهند.
در نهایت، «شکنجه و قتل ژان پل مارا/ساد» نقطهی تلاقی تئاتر و فلسفه است؛ اثری که از هر پاسخ قطعی میگریزد و در عوض، با طرح پرسشهایی ژرف دربارهی قدرت، ایدئولوژی، انسان و تاریخ، تماشاگر را به تأملی چندوجهی و گاه لرزاننده فرامیخواند. این نمایش فراتر از زمانهی خود میایستد و هنوز نیز روبهروی پرسشهای امروز ما قرار میگیرد؛ پرسشهایی دربارهی چگونگی تغییر، بهای آزادی و نقش تئاتر در فهم گذشته و ساخت آینده.
نمایشنامهی «شکنجه و قتل ژان پل مارا/ساد» از پیتر وایس، بیتردید یکی از پیچیدهترین و نوآورانهترین آثار تئاتر قرن بیستم است. این اثر نخستینبار در سال ۱۹۶۳ به صحنه رفت و از همان زمان توجه بسیاری را به خود جلب کرد. وایس، نویسنده و نمایشنامهنویس آلمانیزبان، با تلفیق هنر، تاریخ و سیاست، نمایشی آفرید که به سادگی در هیچ قالب یا ژانری نمیگنجد. «شکنجه و قتل ژان پل مارا/ساد» تنها بازآفرینی یک رویداد خونین تاریخی نیست، بلکه تأملی عمیق دربارهی معنای انقلاب، خشونت، ایدئولوژی و حتی چیستی خودِ تئاتر است.
این نمایشنامه با ساختاری متاتئاتری و در قالب «نمایشی در نمایش»، مرزهای واقعیت و اجرا، سلامت و جنون، آزادی و ستم را درمینوردد و تجربهای چندلایه و منحصربهفرد برای تماشاگر خلق میکند. ماجرا در سال ۱۸۰۸ و در تیمارستان شارنتون شکل میگیرد. در این مکان، مارکی دو ساد ـ نویسنده و فیلسوف بدنام ـ ادارهی زندانیان تیمارستان را بر عهده دارد و آنان را هدایت میکند تا نمایشی دربارهی قتل ژان پل مارا، رهبر رادیکال انقلاب فرانسه، به صحنه آورند. همین بستر ظاهراً ساده، به نقطهی آغاز زنجیرهای از تنشهای فلسفی، ایدئولوژیک و روانی تبدیل میشود که از سطح رویداد نمایشی فراتر میرود و تماشاگر را با پرسشهایی اساسی دربارهی آزادی، خشونت اجتماعی و قدرت بازنمایی تئاتر مواجه میسازد.
مارکی دو ساد در این اثر به چهرهای پیچیده و تأملبرانگیز بدل میشود؛ شخصیتی که از دل تجربهی شکنجه، انزوا و شهوت، به نقد و پرسشگری دربارهی آرمانهای انقلاب میپردازد. در برابر او، مارا نماد آرمانگرایی خالص انقلابی است که تحقق عدالت اجتماعی را تنها از مسیر ستیز و خشونت میجوید. کشاکش میان این دو دیدگاه، از خلال سخنرانیها، گفتوگوها و واکنشهای گاه تلخ و گاه کمیک بیماران تیمارستان، در برابر مخاطب جان میگیرد و سؤالی کلیدی را پیش میکشد: آیا رهایی از استبداد، ناگزیر از مسیر خشونتی دیگر میگذرد؟ و اساساً مرز میان آزادی و کنترل کجاست؟
«شکنجه و قتل ژان پل مارا/ساد» با بهرهگیری از مضامینی چون جنون، قدرت، بدن، شکنجه و خود تئاتر، مرزهای عقلانیت را به چالش میکشد. این نمایشنامه نهفقط دربارهی انقلاب فرانسه، بلکه دربارهی تاریخ تئاتر نیز هست: اینکه چگونه اجرای نمایشی میتواند تاریخ را بازنویسی کند و چگونه خشونت، هنگامی که به نمایش درآید، همچنان نیروی آشکار و هولناک خود را حفظ میکند. در این متن، بازیگرانی که در عین حال قربانیاند، روایت را دگرگون میسازند و مسیری تازه را رقم میزنند. زندانیان تیمارستان، که خود حذفشدگان تاریخاند، بازسازی گذشته را به عملی بیثبات، خطرناک و گاه صادقانهتر بدل میکنند. آنان با خروج از نقش، گسستن دیالوگها و برهم زدن قواعد، مرز میان بازی و واقعیت را در هم میشکنند و تصویری روشنتر از خشونت و سرکوب ارائه میدهند.
در نهایت، «شکنجه و قتل ژان پل مارا/ساد» نقطهی تلاقی تئاتر و فلسفه است؛ اثری که از هر پاسخ قطعی میگریزد و در عوض، با طرح پرسشهایی ژرف دربارهی قدرت، ایدئولوژی، انسان و تاریخ، تماشاگر را به تأملی چندوجهی و گاه لرزاننده فرامیخواند. این نمایش فراتر از زمانهی خود میایستد و هنوز نیز روبهروی پرسشهای امروز ما قرار میگیرد؛ پرسشهایی دربارهی چگونگی تغییر، بهای آزادی و نقش تئاتر در فهم گذشته و ساخت آینده.
دستههای مرتبط
تضمین کیفیت
محصول اصلی
پرداخت امن
ارسال سریع
پدیدآورندگان
کتاب شکنجه و قتل ژان پل مارا اثر پیتر وایس، ترجمه محمد نجفی، انتشارات نیلا
به اجرای ساکنان تیمارستانِ شارنتون به کارگردانی کارکی دو ساد