کتاب سیری در شعر فارسی اثر عبدالحسین زرین کوب، انتشارات سخن

سیری در شعر فارسی در حقیقت چیزی جز مرور کوتاه و فشرده‌ای بر روند تحول شعر فارسی و شیوه‌های گذشته آن نیست. محدودیت مجال نیز در حال حاضر امکان پرداختی فراتر از این را فراهم نمی‌سازد. با این حال، قرار است در ادامه و با بررسی نثر فارسی، این نگاه محدود پی گرفته و کامل شود. شاید این کتاب بتواند تصویری روشن از سیمای ادبیات گذشته ایران، به‌ویژه در پیوند با زبان فارسی و دوره‌های مختلف فرهنگ اسلامی ایران، ترسیم کند. سیری در شعر فارسی تا زمانی که به زندگی شاعران و انگیزه‌ها و اغراضی که آنان در «صناعت شاعری» دنبال می‌کرده‌اند نپردازد، بی‌تردید ناقص خواهد بود. روشن است که هر اهل صناعت با ابزارها و قالب‌های خاص خویش کار می‌کند؛ در این مسیر اهدافی دارد و زندگی او نیز در پیوند مستقیم با همین اهداف و شیوه‌های کاری او معنا می‌یابد. در حقیقت، اگرچه شعر فارسی از نظر قالب‌های بیانی و تا اندازه‌ای در مضامین و اغراض شعری، اغلب تحت تأثیر شعر عروضی عرب به نظر می‌رسد، اما نباید نقش عوامل بومی را نادیده گرفت. تأثیر اقلیم، پیشینه تاریخی و میراث سنت‌های ادبی ایران، بی‌شک نقشی اساسی در تحول، دگرگونی و بالندگی شعر فارسی ایفا کرده و نمی‌توانسته بی‌اثر باقی بماند.