کتاب ادبیات ایران در ادبیات جهان اثر امیر اسماعیل آذر، انتشارات سخن

سالها بود که در بسیاری از دانشگاهها درسی برای کارشناسان ارشد رشته مترجمی زبان انگلیسی داشتم به نام زبان فارسی در ادبیات جهان در این درس دو واحدی دانشجو اطلاعاتی پیرامون نفوذ زبان و ادبیات فارسی در آثار شاعران و نویسندگان جهان کسب میکرد اولین واژه ای که ذهن مرا به خود معطوف کرد واژه «جهان بود چون این واژه به کل سرزمینهایی که بشر در آن زندگی میکند اطلاق میگردد ولی در حقیقت چنین نبود ما در کلاس بیشتر نفوذ زبان فارسی در اروپا را درس می گفتیم. بنابراین نام درس به صورت مجاز برای کل جهان به کار میرفت به تدریج یادداشتهایی را که برای دانشجویان تهیه کرده بودم جمع آوری کردم ولی به خاطر گستردگی موضوع و گرفتاریهای روزمره کمتر به فکرم خطور میکرد که دست نوشته ها را تبدیل به کتاب کنم. روزی از روزها که ملاقاتی بین من و آقای علی اصغر علمی دست داد موضوع را با ایشان در میان نهادم ایشان با شور و شوق فراوان بنده را تشویق به تدوین کتاب حاضر کردند چیزی که توجه مرا جلب کرد پشتکار و پیگیریهای ایشان بود. حقیر اذعان دارد که اگر پشتوانه این مرد فرهنگ دوست نبود هرگز کتاب حاضر شکل نمی گرفت خداش خیر دهاداما استادان و دوستانی که در زمینه ادبیات تطبیقی یا تحصیلات عالی داشتند و یا زحماتی را متحمل شدند وقوف دارند که در این وادی گام نهادن کار آسانی نیست وسعت موضوع پراکندگی مطالب و تنوع آثار به قدری است که طبعا با این عمرهای محدود و دست و پنجه با مصائب و مسائل زندگی نرم کردن فرصتهای لازم را از انسان سلب میکند. ولی به هر رویاکنون ضروری می دانم چند نکته را به عرض خوانندگان محترم برسانم۱ در این کتاب تأثیر زبان و ادبیات فارسی با دیدگاههای کلی در ادبیات کشورهای دیگر طرح شده است. ۲ بیشترین تلاش متوجه کشورهای اروپایی خاصه قرن نوزدهم دوره ویکتوریا میباشد.3 بعضی از موضوع ها از جمله تأثیرپذیری دانته از شرق داستانهای هزار و یک شب و کلیله و دمنه به دلیل اهمیت یافتن در طول تاریخ بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. ۴. تحقیق بیشتر به شخصیتهای بزرگ ایرانی و نفوذ آنها در غرب پرداخته است از جمله فردوسی ،خیام ،عطار ،نظامی، مولوی، سعدی و حافظ۵ گاهی به ضرورت در حوزه آسیا اگر منابعی حاصل شده استفاده کرده ام..۶ در پاره ای از موارد منابعی به دستم افتاد که عینا و به ضرورت در جای خود آورده ام تا علاقمندان در صورت نیاز استفاده فرمایند.۷ در این تحقیق اهمیت کار بیشتر پیرامون موضوعها و شخصیت ها است. دسته بندی مطالب در خصوص کشورها و نیز از نظر تاریخی (Cronology) به ضرورت مورد توجه قرار گرفته است.