کتاب ایلیاد و اودیسه اثر هومر، ترجمه سعید نفیسی، انتشارات هرمس

حماسه‌ مشهور «ایلیاد و ادیسه» اثر ماندگار «هومر» است؛ شاهکاری که در دنیای ادبیات، نمونه‌های مشابه آن بسیار اندک یافت می‌شود. در کدام اثر داستانی دیگر می‌توان چنین نگاهی ژرف به شخصیت‌هایی چون آگاممنون سرسخت، هکتور نجیب، ادیسه باهوش و خوش‌سخن، پاریس کم‌جرأت و تنبل، هلن گناهکار و آشیل جنگجو یافت؟ خواننده در این آثار می‌تواند هم با تروجان‌ها و هم با یونانیان همذات‌پنداری کند و رنج و اندوه ناشی از ویرانی‌های جنگ را با هر دو سوی نبرد تجربه نماید. در این حماسه، تمام قهرمانان یونان و تروا با نقاط قوت و ضعفشان پیش چشم خواننده تصویر می‌شوند و از همه مهم‌تر، طنزی ظریف در پس‌زمینه‌ روایت، به زندگی و کشمکش خدایان یونانی می‌پردازد؛ خدایانی که اختلافات و جدالشان بر وقایع داستان سایه می‌افکند. ترکیب این دو اثر، «ایلیاد» و «ادیسه»، چنان در هم تنیده است که مطالعه‌ی یکی بدون دیگری ناقص به نظر می‌رسد. «ادیسه» روایتگر قهرمانی زیرک و حیله‌گر است. خواننده در همراهی با سفرهای طولانی او تا بازگشت به خانه و رویارویی با غاصبان، همواره رضایتی عمیق از موفقیت‌هایش احساس می‌کند و ناخودآگاه شیفته و حامی او می‌شود. هومر این حماسه را چنان نگاشته که شخصیت ادیسه، خانواده‌ی او و حتی اندیشه‌ها و روابطشان با دیگران، برای خواننده کاملاً ملموس و باورپذیر جلوه کند. «ایلیاد» تمرکز خود را بر جنگ تروا می‌گذارد؛ بر آنچه در میدان‌های نبرد میان یونانیان و تروایی‌ها رخ می‌دهد. در مقابل، «ادیسه» ادامه‌ی مستقیم این روایت نیست، اما ماجراهای آن ده سال پس از پایان جنگ تروا اتفاق می‌افتد؛ زمانی که ادیسه، جنگجوی بزرگ، هنوز به خانه بازنگشته است. او در مسیر بازگشت، گرفتار دریاهای خروشان و جزایر ناشناخته می‌شود و با دشواری‌های بسیار دست‌وپنجه نرم می‌کند. در این میان، خواستگارانی که گمان می‌برند او جان باخته است، به خانه‌اش یورش می‌برند و قصد دارند با پنه‌لوپه، همسر او، ازدواج کنند. روایت «ادیسه» با این کشمکش‌ها گره می‌خورد تا سرانجام روشن شود که سرنوشت این قهرمان شجاع و حیله‌گر چگونه رقم خواهد خورد.