کتاب آخرین انار دنیا اثر بختیار علی، ترجمه مریوان حلبچه ای، انتشارات نشر ثالث

رمان «آخرین انار دنیا» اثری برجسته در ادبیات کردی است که توسط بختیار علی، نویسنده سرشناس و از برجسته‌ترین رمان‌نویسان کرد معاصر، به نگارش درآمده است. آثار بختیار علی در زمره شاهکارهای ادبیات مدرن کرد قرار می‌گیرند و این رمان نیز همانند دیگر نوشته‌های او جایگاه ویژه‌ای در میان منتقدان و نویسندگان کردی یافته است. این کتاب اثری متفاوت و منحصر‌به‌فرد است که با نثری شاعرانه و روایتی خاص، تصویری روشن از مسائل انسانی امروز ارائه می‌دهد. موضوعاتی همچون جنگ، زندگی در یتیم‌خانه، تفاوت‌های طبقاتی، دشمن‌شناسی و بحران هویت انسان معاصر گرفتار در ایدئولوژی، در این رمان به‌طور عمیق به تصویر کشیده شده‌اند. «آخرین انار دنیا» در آغاز فضایی شبیه به داستان‌های پریان و جنبه‌هایی هزار و یک‌شبی دارد، اما هر چه روایت پیش می‌رود، زبان و فضای داستان سخت‌تر و تلخ‌تر می‌شود تا بتواند واقعیت‌های جنگ کردستان را در خود جای دهد. مرز میان این دو جنبه آن‌چنان انعطاف‌پذیر و ظریف است که گاه خواننده در جریان روایت دچار سردرگمی می‌شود. کاربرد پیاپی فلش‌بک‌ها و فلش‌فورواردها، همراه با حضور سه شخصیت هم‌نام در داستان، از یک‌سو می‌تواند موجب حیرت و گیجی مخاطب شود و از سوی دیگر بر جذابیت و تأثیرگذاری روایت می‌افزاید. این ساختار پیچیده به خواننده کمک می‌کند تا تجربه‌ای متفاوت از داستان‌خوانی داشته باشد. خواننده با مطالعه این رمان می‌آموزد بودن در جایگاه شخصیتی دیگر چه حسی دارد؛ معنای واقعی عشق را لمس می‌کند؛ مفهوم ایثار و فداکاری را می‌شناسد و درمی‌یابد که انسان چه موجود پیچیده و چندلایه‌ای است. افزون بر این، بختیار علی با بهره‌گیری از نمادها، به‌ویژه «انار» به‌عنوان نماد عشق، پیامی عمیق و ماندگار به مخاطب منتقل می‌کند و او را به تأمل در ارزش‌ها و معناهای پنهان زندگی فرامی‌خواند. «آخرین انار دنیا» نه‌تنها رمانی کردی است، بلکه اثری جهانی و انسانی محسوب می‌شود که مرزهای زبان و فرهنگ را درمی‌نوردد و مفاهیمی چون عشق، جنگ، هویت و رهایی را به زبانی نو روایت می‌کند.