کتاب آزادی یا مرگ اثر نیکوس کازانتزاکیس، ترجمه محمد قاضی، انتشارات خوارزمی

کتاب «آزادی یا مرگ» اثر نویسنده بزرگ یونانی، نیکوس کازانتزاکیس، که بسیاری آن را «ایلیاد مدرن» می‌دانند، یکی از مهم‌ترین آثار ادبیات معاصر یونان است. داستان این رمان در اواخر قرن نوزدهم و در جزیره کرت روی می‌دهد؛ جایی که یک قیام تازه شکل می‌گیرد تا ادامه‌ای بر شورش‌های سال‌های ۱۸۵۴، ۱۸۶۶ و ۱۸۷۸ باشد. رویدادهای رمان در روستای مگالوکاسترو جریان دارد. شخصیت اصلی داستان، کاپیتان میکلس، مبارز رشید و مقاومِ کریتی است که در دل حوادث تاریخی با مردی ترک‌تبار، برادر خونی‌اش، سرنوشت پیچیده‌ای پیدا می‌کند. نام اصلی این اثر «کاپیتان میکالس» است، اما در ترجمه‌های انگلیسی، آلمانی، فرانسوی و بسیاری زبان‌های دیگر با عنوان «آزادی یا مرگ» شناخته می‌شود. کازانتزاکیس در نگارش این کتاب به‌شدت تحت تأثیر سال‌های کودکی و نوجوانی خود در کرت بوده است. او از اصطلاحات و واژگان بومی و صریح مردم کرت بهره برده و همان زبان و روحیات محلی را دست‌نخورده در متن حفظ کرده است. همین اصالت زبانی و محتوایی باعث شده که «آزادی یا مرگ» در شمار پرفروش‌ترین و پرخواننده‌ترین کتاب‌های ادبیات یونان جدید قرار گیرد و به زبان‌های متعددی ترجمه شود. موضوع اصلی رمان، شورش مردم کرت علیه امپراتوری عثمانی در سال ۱۸۸۹ است؛ روایتی که با قلم توانمند کازانتزاکیس رنگی حماسی و ماندگار یافته است. نیکوس کازانتزاکیس در سال ۱۸۸۳ در شهر هراکلیون واقع در جزیره کرت به دنیا آمد. پس از شورش بزرگ کرت در سال ۱۸۹۷، خانواده‌اش به جزیره ناکسوس رفتند و او در مدرسه صلیب مقدس فرانسه تحصیل کرد. بین سال‌های ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۶ در دانشگاه آتن رشته حقوق را دنبال کرد و سپس کار خود را به‌عنوان روزنامه‌نگار آغاز نمود. در طول زندگی پرفرازونشیبش چندین نمایشنامه، سفرنامه و اثر ادبی دیگر نوشت. از سال ۱۹۰۷ سفرهای گسترده‌اش شروع شد و به‌جرئت می‌توان گفت کمتر کشوری در اروپا و آسیا باقی ماند که او به آن پا نگذاشته باشد. ترجمه فارسی کتاب «آزادی یا مرگ» را محمد قاضی، مترجم توانمند و نام‌آشنای ایران، بر عهده داشته است. این اثر ارزشمند با ویرایش و انتشار انتشارات خوارزمی در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته و همچنان یکی از آثار شاخص و محبوب در حوزه رمان تاریخی و ادبیات جهان به شمار می‌رود.