کتاب وطن‌دار اثر محمد سرور رجایی، انتشارات جام جم

خدا رفیق ما را بیامرزد. این کتاب حاصل کوشش سرور است در گردآوری روایت‌های بیست‌وهشت افغانستانی از تجربه مهاجرتشان به ایران. هرچند این روایت‌ها مربوط به مهاجرت‌های پیش از دور دوم تسلط طالبان است، اما در اصل ماجرا تفاوتی ایجاد نمی‌کند. مهاجران افغانستانی نه‌تنها جمعیتی قابل توجه در ایران به شمار می‌روند، بلکه در آینده‌ای نزدیک نیز می‌توانند تأثیری جدی بر جامعه ایرانی داشته باشند و نادیده گرفتن آن‌ها ممکن نیست. با وجود اشتراکات فراوان فرهنگی و زبانی میان دو ملت، گفتگوها و تعاملات مستقیم چندان پررنگ نبوده است. این کتاب فرصتی ارزشمند فراهم می‌آورد تا از زاویه‌ای نزدیک‌تر، رنج‌ها، امیدها و تجربه‌های تلخ‌وشیرین شماری از مهاجران افغانستانی را در بستر جامعه میزبان بخوانیم و در پرتو این شناخت، نگاهی انتقادی و اصلاحی به رفتارها و نگرش‌های خود داشته باشیم. از میان روایت‌ها می‌توان دریافت که هرچند ایرانیان همیشه میزبان ایده‌آلی نبوده‌اند، اما تصویر یک میزبان کاملاً ناخوشایند هم شکل نگرفته است. این نگاه چندوجهی، واقع‌بینی اثر را برجسته‌تر می‌کند. رهبر انقلاب نیز بارها تأکید کرده‌اند که دغدغه ملت افغانستان، دغدغه ماست؛ و این کتاب درواقع پژواک بخشی از همان ملت است، بخشی که پیوند و نزدیکی بیشتری با ایران دارند. کتاب «وطن‌دار» صدای مردم خاموش است؛ صداهایی که کمتر امکان بیان مشکلات و تجربه‌های زیسته خود را داشته‌اند. اکنون با زبانی روشن و صریح، بخشی از واقعیت جامعه مهاجر افغانستانی را پیش روی ایرانیان و هم‌وطنان خود می‌گذارند؛ واقعیتی که هم برای شناخت بهتر، و هم برای اصلاح مسیر آینده دو ملت ارزشمند است.