کتاب بازشناسی هویت ایرانی اسلامی اثر علی شریعتی، انتشارات سپیده باوران

کتاب «بازشناسی هویت ایرانی ـ اسلامی» اثری از علی شریعتی، اندیشمند معاصر ایرانی است که به موضوع بازشناسی و تحلیل هویت ملی ـ مذهبی ایران می‌پردازد. این اثر از چهار بخش اصلی و یک ضمیمه تشکیل شده و به بررسی دو مفهوم بنیادین «ملیت» و «مذهب» می‌پردازد. شریعتی در این کتاب تلاش می‌کند با بهره‌گیری از روش علمی تاریخ‌شناسی، نشان دهد که ملیت و مذهب نه‌تنها در تضاد با یکدیگر قرار ندارند، بلکه هر دو به‌عنوان عوامل تعالی‌بخش جامعه عمل می‌کنند. او تأکید دارد که «ملیت» به معنای نژادپرستی یا تعصب قومی نیست، بلکه نوعی خودآگاهی اجتماعی و فرهنگی است که از تاریخ و سنت‌های یک ملت ریشه می‌گیرد. چنین نوعی از ملیت، مانع از خودباختگی در برابر الگوهای بیگانه شده و از فراموش‌شدن ریشه‌های تاریخی ملت جلوگیری می‌کند. در نگاه نویسنده، ملیت یک واقعیت اجتماعی است و مذهب حقیقتی برخاسته از فطرت انسانی و ملی جامعه محسوب می‌شود. بدین ترتیب، پیوند ملیت و مذهب در اندیشه شریعتی نه‌فقط یک ضرورت تاریخی، بلکه راهی برای حفظ هویت، اصالت و پویایی فرهنگی در ایران به‌شمار می‌آید.