کتاب مرشد و مارگریتا اثر میخائیل بولگاکف، ترجمه پرویز شهدی، انتشارات مجید (به سخن)

این هجویه‌ی برجسته از زندگی در دوران حکومت شوروی، اثر ماندگار میخائیل بولگاکف، در تاریک‌ترین سال‌های رژیم استالین نوشته شد. رمان «مرشد و مارگریتا» با تلفیق دو روایت موازی و در عین حال به‌هم‌پیوسته ــ یکی در اورشلیم باستان و دیگری در مسکوی معاصر ــ تصویری پرتنش و پرهیجان از واقعیت و خیال ارائه می‌دهد. این رمان از صحنه‌هایی سرشار از طوفان‌های هراس‌انگیز و حضور خون‌آشام‌ها تا لحظاتی تاریک و عمیق حرکت می‌کند؛ صحنه‌هایی چون دیدار عیسی با پیلاتس، قتل یهودا در شبی مهتابی و بازنمایی چهره‌ای مضحک و سیرک‌گونه از مسکو. شخصیت‌های اصلی کتاب ــ ولاند و همراهانش، گربه‌ای سیاه به نام بهیموث، شاعر جوانی به نام ایوان هوملس، پونتیوس پیلاتس، نویسنده‌ای ناشناس که با عنوان مرشد شناخته می‌شود و معشوق وفادارش مارگریتا ــ در جهانی حضور دارند که مرزهای واقعیت و فانتزی در آن محو می‌شود. این ترکیب، کلاژی هنرمندانه از شگفتی‌ها، کمدی سیاه و پرسش‌های عمیق اخلاقی می‌آفریند. هرچند نگارش این اثر در سال ۱۳۲۰ خورشیدی (۱۹۴۰ میلادی) به پایان رسید، انتشار آن برای نخستین بار در سال ۱۳۴۵ خورشیدی (۱۹۶۶ میلادی) و در مجله‌ی «موسکوا» صورت گرفت. تنها اندکی پس از انتشار، «مرشد و مارگریتا» به موفقیتی ماندگار دست یافت و جایگاه خود را در ادبیات جهانی تثبیت کرد. خوانندگان، شیفته‌ی پیام این رمان در ستایش آزادی‌های هنری و معنوی شدند و با استقبال کم‌نظیر خود، آن را به یکی از تأثیرگذارترین آثار قرن بیستم بدل ساختند.