کتاب به‌سوی تئاتر بی‌چیز اثر یرژی گروتفسکی، ترجمه کیاسا ناظران، انتشارات قطره

یرژی گروتفسکی در سال ۱۹۶۸ کتاب «به سوی تئاتر بی‌چیز» را منتشر کرد؛ اثری که ثبت و گزارشی از تحقیقات تئاتری او در عرصه تئاتر تجربی در لهستان است. او در این کتاب تجربه‌های عملی خود را در کنار روش‌شناسی تئاتر به مخاطب ارائه می‌دهد و همین امر، آن را به یکی از منابع کلاسیک در زمینه بازیگری و اجرا تبدیل کرده است. پیتر بروک در پیشگفتار نسخه اصلی کتاب می‌نویسد: «گروتفسکی بی‌نظیر است. اما چرا؟ زیرا از زمان استانیسلاوسکی، هیچ فرد دیگری در جهان ماهیت بازیگری، معنای آن و فرآیندهای ذهنی، جسمی و عاطفی مرتبط با آن را تا این اندازه عمیق بررسی نکرده است.» همچنین ریچارد شکنر، از نظریه‌پردازان برجسته تئاتر، او را یکی از چهار کارگردان بزرگ تئاتر غربی می‌خواند. یرژی گروتفسکی در سال ۱۹۳۳ در لهستان متولد شد. او در سال ۱۹۸۲ به ایالات متحده مهاجرت کرد و در دانشگاه کالیفرنیا مشغول به کار شد. سپس به ایتالیا رفت و در آنجا تحقیقات تئاتری منحصربه‌فرد و عمیق خود را ادامه داد. سرانجام در سال ۱۹۹۹ چشم از جهان فروبست. در دهه ۱۹۵۰، گروتفسکی در لهستان ایده «آزمایشگاه تئاتر» را پایه‌گذاری کرد؛ مکانی برای نمایش تئاتر که از دل فرآیندهای آزمایش و تجربه شکل می‌گرفت. کتاب «به سوی تئاتر بی‌چیز» بازتاب همین تجربه‌هاست و نشان می‌دهد که چگونه دیدگاه‌ها و روش‌های او بخشی از بنیان تئاتر معاصر شده و همچنان با سنت‌های غنی نمایشی در سراسر جهان پیوند دارد. این کتاب همچون گنجینه‌ای از گوهرهای ارزشمند برای تمام علاقه‌مندان به تئاتر است و الهامی ماندگار برای هنرمندانی به شمار می‌رود که به تئاتر نه صرفاً به‌عنوان سرگرمی، بلکه به‌عنوان هنری اصیل و متعالی باور دارند.