کتاب درویش ستیهنده اثر محمدرضا شفیعی کدکنی، انتشارات سخن

«درویش ستیهنده» عنوان کتابی است که به تصحیح و ویرایش متن «خلاصه‌المقالات» به قلم دکتر شفیعی کدکنی اختصاص دارد. «خلاصه‌المقالات» اثری است که در قرن نهم هجری به دست ابوالمکارم بن علاءالملک جامی، یکی از نوادگان شیخ احمد جام، بر اساس منابع موجود آن دوره نگاشته شد. این کتاب دربردارنده شرح مقامات، کرامات و احوال شیخ جام است؛ عارفی بزرگ از قرون پنجم و ششم هجری که جایگاه ویژه‌ای در تاریخ عرفان اسلامی دارد. تفاوت منش، گفتار و کردار شیخ جام با دیگر عارفان هم‌عصر او، دکتر شفیعی کدکنی را برانگیخته است تا در عنوان کتاب از تعبیر «ستیهنده» به معنای گردن‌فراز، استوار و سرکش استفاده کند. این واژه به‌نوعی بازتاب‌دهنده روحیه و شخصیت منحصر به‌فرد شیخ جام در عرصه عرفان و سلوک است. محتوای کتاب شامل بخش‌های گوناگونی است: مقدمه‌ای تحلیلی درباره شخصیت شیخ جام از زاویه‌ای متفاوت با آنچه تا کنون درباره او نگاشته شده؛ معرفی ارزش‌ها و ویژگی‌های «خلاصه‌المقالات»؛ متن تصحیح‌شده کتاب همراه با تعلیقات و توضیحات تکمیلی؛ و در نهایت فصلی با عنوان «فی الآداب و ما یلیق بحال الفقراء». شفیعی کدکنی در این تصحیح، همانند دیگر آثار خود، با نگاهی خاص به عرفان پرداخته است؛ نگاهی که بیشتر بر جنبه‌های هنری، ادبی و زیبایی‌شناسانه دین و سلوک عرفانی تأکید دارد. به همین دلیل، خواننده در این کتاب نه‌تنها با یکی از مهم‌ترین متون عرفانی قرن نهم آشنا می‌شود، بلکه تصویری تازه و متفاوت از جایگاه شیخ احمد جام در میان عارفان بزرگ تاریخ دریافت می‌کند.