کتاب دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند اثر جی ای ئی کرتیس، ترجمه بیژن اشتری، انتشارات نشر ثالث

میخائیل بولگاکف در دوران زندگی خود به ندرت اثری منتشر کرد، اما یک‌چهارم قرن پس از مرگش، شاهکار او با عنوان «مرشد و مارگاریتا» به یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های جهان تبدیل شد. کتاب «دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند» که نام آن برگرفته از جمله‌ای مشهور در آثار بولگاکف است، به قلم جی.ای.تی. کرتیس نوشته شده و با اتکا به منابع اصیل، زندگی و سرنوشت این نویسنده بزرگ را بازگو می‌کند. کرتیس در این اثر با بهره‌گیری از اسناد ارزشمندی چون نسخه‌ای کپی از دفترچه خاطرات بولگاکف ــ متنی که دهه‌ها مفقود تصور می‌شد ــ تصویری روشن از حیات شخصی و ادبی او ترسیم می‌کند. این دفترچه، همراه با یادداشت‌های همسر سوم بولگاکف که در دوران پراضطراب و نفس‌گیر پاکسازی‌های استالینی به ثبت رسیده، از مهم‌ترین بخش‌های کتاب به شمار می‌رود. «دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند» علاوه بر این، شامل نامه‌هایی است که بولگاکف به استالین نوشته و در آن‌ها از اجازه‌ی مهاجرت خود ابراز خرسندی کرده است. همچنین، نامه‌های خصوصی او به خواهر و برادرش، نوشته‌های صمیمانه‌اش خطاب به همسر دوم و سوم، و مکاتباتش با نویسندگان سرشناسی چون ماکسیم گورکی و یوگنی زامیاتین، محتوای ارزشمند دیگری است که در این کتاب گرد آمده است. این مجموعه نه‌تنها به خواننده امکان می‌دهد با ابعاد پنهان زندگی شخصی بولگاکف آشنا شود، بلکه چشم‌اندازی تازه از فضای فکری و فرهنگی روسیه در قرن بیستم ارائه می‌دهد.