کتاب از کاخ شاه تا زندان اوین اثر احسان نراقی، ترجمه سعید آذری، انتشارات رسا

در این کتاب، احسان نراقی با بهره‌گیری از مصاحبه‌هایی که تا مرحله‌ای بسیار جدی و نهایی پیش رفت، توانسته است با ظرافت قلم و مهارت ویژه در نوشتن، شاه را در موقعیتی واقعی و انسانی نشان دهد؛ شاهی در وضعیت پریشانی، تردید و سردرگمی. او در این روایت، چهره‌ای عاری از تجمل و دور از زینت‌های تصنعی به تصویر می‌کشد و به خواننده امکان می‌دهد شاه واقعی را بشناسد. کسانی که نراقی را می‌شناسند، به‌خوبی آگاه‌اند که دقت و ظرافت فکری او تا چه اندازه به او جسارت نقد بی‌پرده و صریح می‌دهد. همین توانایی موجب می‌شود که او بتواند کاستی‌های انسانی را ببیند، بی‌آنکه آن‌ها را به سخره یا تحقیر تبدیل کند. علاوه بر آن، نراقی وقایع را با پرهیز از گرفتار شدن در دام ایدئولوژی‌های محدودکننده و بدون تقلیل دادن پیچیدگی‌های روح انسان و عرصه سیاست، بازنمایی می‌کند. احسان نراقی زمانی خود زندانی انقلابیون بود و در آن شرایط دفاع از دیدگاه‌ها و مواضعش دشوارترین کار به نظر می‌رسید. او پیش‌تر مدل لیبرالی آمریکای شمالی را به نقد کشیده و در برابر کمونیسم نیز موضعی سخت اتخاذ کرده بود. در نتیجه، به‌روشنی یادآور می‌شود: «روشنفکران مارکسیست مرا مزاحم می‌دانستند و اسلامی‌ها هم، با وجود آن‌که از تحلیل‌های من بهره می‌بردند، به سبب اصلاح‌طلبی و مخالفت من با تندروی‌هایشان، مرا برنمی‌تافتند.»