کتاب شمشیر و جغرافیا اثر محمدکاظم کاظمی، انتشارات سپیده باوران

این کتاب، برگزیده‌ای از شعرهای محمدکاظم کاظمی در دو دهۀ هفتاد و هشتاد است. در این مجموعه پنجاه شعر از او گرد آمده که بیشتر در قالب‌های غزل و مثنوی سروده شده‌اند و در برخی موارد نیز قصیده و رباعی جای گرفته است. در مقدمۀ کتاب، شاعر چنین توضیح می‌دهد: این اثر دومین مجموعه مستقل از سروده‌های اوست؛ شعرهایی که در طول بیست سال پس از انتشار نخستین کتابش، «پیاده آمده بودم…»، نوشته و منتشر کرده است. کاظمی تأکید می‌کند که در گزینش این اشعار دخل و تصرفی نکرده و تقریباً همۀ آثار بیست ساله را، با همۀ فراز و فرودهای طبیعی‌شان، در این اثر گرد آورده است. تنها دو سه شعر به‌دلایل شخصی منتشر نشده و همچنین برخی اخوانیه‌ها و سروده‌های طنز به دلیل پراکندگی در این مجموعه جای نگرفته‌اند؛ آثاری که به گفتۀ او، اگر به حد نصاب برسند، احتمالاً در دفتر جداگانه‌ای منتشر خواهند شد. بخش مهمی از این شعرها با تحولات و مسائل دو دهۀ اخیر افغانستان پیوند مستقیم دارند. شاعر در پاره‌ای از سروده‌ها به رخدادهای سیاسی، اشخاص و جریان‌های اجتماعی اشاره کرده است. او دلیل پرداختن به این توضیحات را زدودن ابهام از برخی اشعار و نیز کمک به درک بهتر آن‌ها می‌داند؛ نکته‌ای که می‌تواند برای پژوهشگران و منتقدان ادبی نیز ارزشمند باشد. از میان شعرهای شاخص منتشرشده در این کتاب می‌توان به «کفران»، «قصۀ سنگ و خشت»، «بازی»، «شطرنج»، «چوب و شیشه» و «شمشیر و جغرافیا» اشاره کرد. عنوان کتاب نیز از همین شعر «شمشیر و جغرافیا» برگرفته شده است.