کتاب فانوس خیال اثر اینگمار برگمان، ترجمه مسعود فراستی، انتشارات هرمس

ارنست اینگمار برگمان، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کننده برجسته سوئدی، علاوه بر سینما در عرصه‌های تئاتر، تلویزیون و رادیو نیز فعالیت داشت. او یکی از تأثیرگذارترین فیلم‌سازان تاریخ سینما به‌شمار می‌رود و آثارش الهام‌بخش نسل‌های متعددی از هنرمندان بوده است. برگمان نخستین فیلم خود را در سال ۱۹۴۶ با عنوان «بحران» کارگردانی کرد. نقطه عطف در کارنامه هنری‌اش سال ۱۹۵۶ بود؛ زمانی که با فیلم «لبخندهای یک شب تابستانی» موفق به دریافت جایزه نخل طلای «بهترین اثر طنز شاعرانه» شد و نام خود را در سطح جهانی مطرح کرد. در میان آثار ماندگار او می‌توان به «فریادها و نجواها»، «فانی و الکساندر»، «توت‌فرنگی‌های وحشی»، «پرسونا» و «مهر هفتم» اشاره کرد؛ فیلم‌هایی که هر یک به‌تنهایی بخشی از تاریخ سینما را رقم زده‌اند. برگمان همواره اعتقاد داشت که سینما چیزی فراتر از واقعیت روزمره است. او گفته بود: «وقتی یک فیلم سند نیست، رویاست... سر میز تدوین، وقتی نوار فیلم را فریم به فریم جلو می‌برم، هنوز همان حس سرگیجه‌آور و جادویی دوران کودکی را در وجودم حس می‌کنم.» این نگاه منحصر به‌فرد، امضای همیشگی آثار او شد و دهه‌ها مخاطبان سینما را مسحور کرد. زندگی شخصی برگمان نیز همچون آثارش پیچیده و پرماجرا بود. در کتاب خاطرات تصویری‌اش با عنوان «فانوس جادویی»، او به بازگویی عمیق‌ترین لحظات زندگی و کار خود می‌پردازد. این اثر بیشتر شبیه به یک موزاییک هنری است تا یک روایت خطی؛ بازتابی از دوران کودکی‌اش در روستاهای سوئد، تجربه‌های پرشورش در تئاتر، روزهای درخشان فعالیتش در هالیوود و روابط پر فراز و نشیب عاطفی‌اش با پنج همسر و چندین معشوقه. «فانوس جادویی» در قالب مجموعه‌ای از فلاش‌بک‌های شخصی، نه‌تنها مسیر حرفه‌ای یکی از مهم‌ترین فیلم‌سازان قرن بیستم را ترسیم می‌کند، بلکه نگاه او به زندگی، هنر و وسواس‌های پنهانش را نیز آشکار می‌سازد. این اثر، پنجره‌ای نادر به ذهن نابغه‌ای است که سینما را به ابزاری برای روایت رویاها و آینه‌ای از درون انسان تبدیل کرد.