کتاب فرار از مدرسه اثر عبدالحسین زرین کوب، انتشارات امیرکبیر

کتاب «فرار از مدرسه» روایت زندگی و اندیشه‌های ابوحامد محمد غزالی، فیلسوف، متکلم و فقیه ایرانی و یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های تصوف در سدهٔ پنجم هجری است. این اثر را عبدالحسین زرین‌کوب در سال ۱۳۵۳ با سبک زندگی‌نامه‌نویسی تألیف کرده و انتشارات امیرکبیر آن را منتشر نموده است. غزالی با وجود عمر نسبتاً کوتاه خود، زندگی پرفرازونشیب و سرشار از فعالیت داشت. تحولات پرشتاب زندگی او نه‌تنها موجب تنوع چشمگیر در آثارش شد، بلکه تأثیر ژرفی بر اندیشه‌ها و آثار عالمان پس از خود گذاشت. اهمیت غزالی در این است که بخش قابل توجهی از زندگی و سیر فکری خود را در کتاب گران‌قدر «المنقذ من الضلال» به قلم آورده است. زرین‌کوب نیز این روایت را با نگاهی موشکافانه و نثری روان و ساده در کتاب «فرار از مدرسه» بازآفرینی کرده است. این کتاب از نگاه بهاءالدین خرمشاهی، منتقد و قرآن‌پژوه معاصر، ارزشمندترین اثر عبدالحسین زرین‌کوب به شمار می‌آید. زرین‌کوب به‌عنوان ادیب، تاریخ‌نگار، منتقد ادبی، نویسنده و مترجم برجستهٔ دوران معاصر ایران شناخته می‌شود. آثار او در حوزهٔ تصوف و مولوی‌شناسی جایگاهی مرجع دارند و در مطالعات دانشگاهی و پژوهشی همواره محل رجوع بوده‌اند. زرین‌کوب را باید از برجسته‌ترین تاریخ‌نگاران ایران دانست. او آثاری ماندگار در زمینهٔ تاریخ ایران و تاریخ اسلام پدید آورد که به سبب بیان ادیبانه و حماسی، میان خوانندگان ایرانی از پرفروش‌ترین آثار تاریخی محسوب می‌شوند. بیش از چهار دهه تدریس در دانشگاه تهران در رشته‌های ادبیات فارسی، تاریخ ایران و تاریخ اسلام از دیگر فعالیت‌های اوست. پس از انقلاب نیز با مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی همکاری گسترده‌ای داشت و بیش از ۶۵۰۰ جلد کتاب و مجلهٔ ارزشمند را به این مرکز اهدا کرد. «فرار از مدرسه» نه‌تنها نمایانگر نگاهی تازه به زندگی و اندیشه‌های غزالی است، بلکه نشانگر قدرت قلم و سبک منحصربه‌فرد زرین‌کوب در بازآفرینی متون تاریخی و فکری نیز به‌شمار می‌رود؛ کتابی که همچنان در حوزهٔ مطالعات ادبی، تاریخی و فلسفی جایگاه ویژه‌ای دارد.