کتاب قلاده قرمز اثر ژان کریستف روفن، ترجمه انوشه برزنونی، انتشارات ماهی

رمان «قلاده سرخ» اثر ژان‌کریستف روفن، نویسنده برجسته فرانسوی، در ژانر ادبیات جنگ قرار می‌گیرد. این کتاب روایتی تکان‌دهنده از تقابل دو کهنه‌سرباز جنگ جهانی اول است؛ یکی در جایگاه بازپرس و دیگری در مقام متهم. اثر حاضر بر پایه واقعیت نوشته شده و به بررسی زخم‌های بازمانده از جنگ و پیامدهای روانی و اجتماعی آن می‌پردازد. داستان «قلاده سرخ» در سال ۱۹۱۹ و در شهری کوچک در استان بریِ فرانسه روی می‌دهد؛ دوران پس از پایان جنگ جهانی اول. در همین شهر، پرونده‌ای جنایی مربوط به یک سرباز در جریان است. قاضی رسمی به مرخصی رفته و رسیدگی به پرونده، به یک افسر واگذار می‌شود. متهم این ماجرا «مورلاک» نام دارد؛ سربازی که جنگ توانایی تجربه احساساتی همچون شادی را از او گرفته و در مقابل، خشم و نفرتی دوچندان در وجودش به جا گذاشته است. او حاضر نیست دست یاری بازپرس سابق خود، هم‌سنگر روزهای دشوار میدان جنگ، را بگیرد و برعکس، قصد دارد مجازات سنگینی را که خود را سزاوار آن می‌داند بپذیرد. فضای دادگاه نظامی دو نفره در گرمای طاقت‌فرسای تابستان شکل می‌گیرد. در طول بازجویی، صدای پارس مداوم سگی زخمی از بیرون زندان شنیده می‌شود؛ سگی که همان حیوان وفادار مورلاک است و هرگز صاحبش را تنها نگذاشته. این سگ در گذشته حتی در برخی مأموریت‌های سخت جنگی نقشی مؤثر داشته و بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی نظامی مورلاک محسوب می‌شود. بازپرسی و گفت‌وگوی میان متهم و قاضی، به تدریج پرده از جنبه‌های تلخ جنگ برمی‌دارد: ناامیدی سربازان، فرمان‌های گاه بی‌معنای فرماندهان، حضور جریان‌های سیاسی و به‌ویژه کمونیست‌ها در جبهه‌ها و ذهنیتی که جنگ بر روح و روان رزمندگان برجای گذاشته است. نهایتاً مورلاک حقیقت جنایتی را بازگو می‌کند که سرنوشت او را به سوی حکم اعدام سوق داده است. «قلاده سرخ» نه‌فقط داستانی از جنگ، بلکه بازتابی از رنج، وفاداری، سکوت و جنون پس از جنگ است؛ اثری ماندگار در ادبیات جنگ فرانسه که با روایت رئالیستی و تاثیرگذار، زخم‌های ناپیدای جنگ را پیش چشم خواننده زنده می‌سازد.