کتاب زمانی که یک اثر هنری بودم اثر اریک امانوئل اشمیت، ترجمه فرامرز ویسی، انتشارات افراز

رمان «زمانی که یک اثر هنری بودم» نوشته‌ی اریک امانوئل اشمیت، نویسنده‌ی برجسته و محبوب معاصر است؛ نویسنده‌ای که با خلق داستان‌های دراماتیک و تاثیرگذار جایگاه ویژه‌ای در دنیای ادبیات یافته است. این رمان نخستین‌بار در سال ۲۰۰۲ به زبان فرانسوی منتشر شد و چهلمین اثر اشمیت به شمار می‌آید. داستان آن الهام‌گرفته از «فاوست» اثر گوته است و در بستری فلسفی و هنری، مرز میان آزادی، انسانیت و هنر را به چالش می‌کشد. داستان درباره‌ی مردی جوان به نام «تازیو فیرلی» است که در آستانه‌ی خودکشی قرار دارد. او در این مسیر با هنرمندی عجیب و مشهور به نام «زئوس پیتر لاما» روبه‌رو می‌شود. لاما به تازیو پیشنهادی غیرمنتظره می‌دهد؛ پیشنهادی که زندگی او را دگرگون می‌کند. او جوان ناامید را متقاعد می‌سازد تا انسانیت خود را کنار بگذارد و به نخستین مجسمه‌ی زنده‌ی تاریخ با نام «آدام بیس» تبدیل شود. تازیو پس از پذیرش این تغییر بزرگ و تبدیل شدن به یک اثر هنری زنده، به‌زودی درمی‌یابد که نه‌تنها انسانیت، بلکه آزادی خویش را نیز از دست داده است. افسردگی و سرخوردگی به جانش می‌نشیند و او به جست‌وجوی راهی برای بازگشت به زندگی انسانی برمی‌آید. در این مسیر با نقاش نابینایی به نام «کارلوس انیبال» و دخترش «فیونا» آشنا می‌شود. این دو، جرقه‌ی امیدی دوباره در وجود تازیو روشن می‌کنند. با گذشت زمان، رابطه‌ی میان تازیو و فیونا عمیق‌تر می‌شود و فیونا تصمیم می‌گیرد او را از این زندان هنری رها سازد. او طرح دعوی حقوقی را سازمان‌دهی می‌کند تا آزادی تازیو را بازپس گیرد. نقطه‌ی عطف دادخواهی هنگامی رقم می‌خورد که فیونا ثابت می‌کند «آدام بیس» واقعی نیست، بلکه تنها بدل و نسخه‌ای جعلی از اصل به شمار می‌رود؛ بنابراین ارزشی ندارد. به این ترتیب، تازیو دوباره هویت و آزادی خویش را بازیافته و در نهایت با فیونا ازدواج می‌کند. رمان «زمانی که یک اثر هنری بودم» با روایتی فلسفی و نمادین، پرسش‌های عمیقی درباره‌ی ماهیت انسان، معنای هنر و آزادی مطرح می‌سازد و به همین دلیل یکی از آثار مهم اریک امانوئل اشمیت در ادبیات معاصر محسوب می‌شود.