کتاب زندگی جاوید یا حیات اخروی اثر مرتضی مطهری، انتشارات صدرا

در کتاب «زندگی جاوید یا حیات اخروی: مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی» تألیف مرتضی مطهری می‌خوانیم که منبع اصلی ایمان به زندگی جاویدان و حیات اخروی، پیش از هر چیز وحی الهی است؛ وحی‌ای که از سوی پیامبران به بشر ابلاغ شده است. انسان هنگامی که خدا را بشناسد و به صدق گفتار پیامبران ایمان آورد و بداند آنچه به نام وحی بیان می‌کنند حقیقتی قطعی و تخلف‌ناپذیر از جانب خداوند است، به قیامت و حیات اخروی نیز باور پیدا می‌کند. همه پیامبران الهی ایمان به قیامت را پس از اصل توحید مهم‌ترین اصل اعتقادی معرفی کرده‌اند. ایمان هر فرد به جهان آخرت از یک‌سو وابسته به میزان باور او به اصل نبوت و صدق گفتار پیامبران است و از سوی دیگر بستگی دارد به سطح معرفت انسان و درک صحیح و خردپسند او از حقیقت معاد و عالم پس از مرگ. اگر این معرفت از آمیختگی با تصورات عامیانه و نادرست دور باشد، ایمان فرد به آخرت استوارتر خواهد بود. علاوه بر راه وحی الهی که از طریق پیامبران به بشر رسیده است، راه‌ها و نشانه‌های دیگری نیز برای اعتقاد به معاد وجود دارد؛ راه‌هایی که حاصل تلاش‌های فکری، عقلی و علمی بشر است. نویسنده در کتاب «زندگی جاوید یا حیات اخروی» به این قرائن نیز اشاره کرده است. در بخش نخست کتاب، به راه‌های شناخت خدا، شناخت جهان و شناخت روح و نفس انسان پرداخته می‌شود تا به عنوان مسیرهای مختلف ایمان به زندگی جاوید شناخته شوند. در بخش دوم، موضوع اصالت روح و بقای آن پس از مرگ بررسی می‌شود و در بخش پایانی، زندگی پس از مرگ شامل عالم برزخ و قیامت کبری مورد بحث قرار می‌گیرد. در این بخش استدلال‌های گوناگونی از قرآن کریم آورده شده است تا پایه‌های اعتقادی این باور استوار گردد. کتاب «مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی» در شش مجلد تدوین شده و آخرین اثر قلمی شهید آیت‌الله مطهری به شمار می‌آید. این مجموعه در حقیقت یک دوره کامل اصول عقاید اسلامی است که مطالعه آن برای همگان از اندیشمندان و دانشجویان گرفته تا عموم علاقه‌مندان سودمند است. این مجموعه در اصل هفت جلدی بوده است، اما استاد فرصت نگارش جلد ششم یعنی «امامت و رهبری» را نیافتند. پس از شهادت ایشان، مباحث «امامت» به همراه نوشته‌ای از خود استاد در همین موضوع، توسط «شورای نظارت بر نشر آثار استاد شهید مطهری» گردآوری و با عنوان مستقل «امامت و رهبری» منتشر شد. مجلدات کتاب «مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی» عبارت‌اند از: «انسان و ایمان»، «جهان‌بینی توحیدی»، «وحی و نبوت»، «انسان در قرآن»، «جامعه و تاریخ» و «زندگی جاوید یا حیات اخروی». این مجموعه ارزشمند برای طلاب علوم دینی، دانشجویان و علاقه‌مندان به معارف اسلامی بسیار پرفایده بوده و نثر روان و شیوای آن بر جذابیتش افزوده است. استحکام مباحث و اتقان علمی نوشته‌ها نیز از ویژگی‌های برجسته این اثر است که تنها از یک اسلام‌شناس بزرگ چون شهید مطهری برمی‌آید. «مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی» نظامی هماهنگ از تفکر اسلامی را در برابر خواننده می‌گشاید و استواری اندیشه اسلام را در قیاس با مکاتب بشری نمایان می‌سازد. در این نظام فکری، اصل معاد جایگاهی مرکزی دارد. ایمان به زندگی جاوید و حیات اخروی یکی از ارکان بنیادین جهان‌بینی اسلامی و از اصول اعتقادی اسلام به‌شمار می‌آید. مسلمان بودن بدون ایمان به آخرت ممکن نیست؛ چراکه انکار عالم پس از مرگ انسان را از دایره اسلام خارج می‌سازد.