کتاب ساحل آرمان‌شهر اثر تام استاپارد، ترجمه آراز بارسقیان، انتشارات افراز

ساحل آرمانشهر، درام حماسی و شورانگیز تام استاپارد، روایتگر سرگذشت نسلی از رمانتیک‌ها و انقلاب‌خواهان قرن نوزدهم است؛ رفقایی شیفته‌خو و گرفتار در چنگال استبداد تزار نیکلای اول. شخصیت‌های اصلی این نمایش‌نامه، از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ اندیشه و ادبیات‌اند؛ نام‌هایی چون باکونین، تورگنیف، بلینسکی، هرتسن و مارکس فضای اثر را شکل می‌دهند و هر یک نقشی تعیین‌کننده در روند داستان ایفا می‌کنند. این اثر باشکوه در سه بخش به هم پیوسته و در عین حال مستقل با نام‌های «سفر»، «کشتی‌شکستگان» و «نجات» نوشته شده است. ماجرای بخش دوم، یعنی «کشتی‌شکستگان»، در فاصله سال‌های ۱۸۴۶ تا ۱۸۵۲ و عمدتاً در آلمان، فرانسه و انگلستان رخ می‌دهد. در این بخش، باکونین کم‌کم از مرکز روایت کنار می‌رود و جای خود را به هرتسن می‌سپارد. هرتسن در این مرحله با سه رویداد سهمگین روبه‌رو می‌شود: نخست، شکست جنبش‌های ۱۸۴۸؛ دوم، مرگ کودک خردسالش در کشتی گرفتار طوفان؛ و سوم، رابطه عاشقانه همسرش با شاعر رادیکال آلمانی، گئورگ هروگ. او با وجود این سه فاجعه، همچنان با ایمانی استوار به سوسیالیسم روسیِ انسانی و داوطلبانه پایبند می‌ماند؛ سوسیالیسمی که بر پایه جوامع دهقانی روسیه شکل گرفته است. در همین مسیر، هرتسن به‌روشنی سوسیالیسم انقلابی جهانی را که مارکس مبلغ آن است، مردود می‌شمارد و بر دیدگاه متفاوت خود پافشاری می‌کند.