کتاب سرگذشت گاندی اثر تایا زینکین، ترجمه علی شریفی، انتشارات امیرکبیر

کتاب «سرگذشت گاندی» نوشته تایا زینکین، روایتی جامع و خواندنی از زندگی مهاتما گاندی از دوران کودکی تا زمان مرگ اوست. نویسنده به‌جای آنکه چهره‌ای اسطوره‌ای و دست‌نیافتنی از گاندی ارائه دهد، تصویری انسانی و واقعی از او ترسیم می‌کند؛ شخصی که سبک زندگی ساده، ریاضت‌کشانه و مبتنی بر عدم خشونت را نه‌تنها تبلیغ می‌کرد، بلکه در زندگی فردی خود نیز به‌طور کامل به کار می‌بست. این کتاب با نگاهی مرحله‌به‌مرحله رویدادهای مهم زندگی گاندی را دنبال می‌کند؛ از تولد در گجرات و تحصیل در انگلستان، تا تجربه تلخ تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی و سپس بازگشت به هند و آغاز مبارزات گسترده برای استقلال این کشور. تمرکز اصلی «سرگذشت گاندی» بر فلسفه عدم خشونت (آهیمسا) و مقاومت مدنی (ساتیاگراها) است. نویسنده نشان می‌دهد که گاندی چگونه با تکیه بر این دو اصل توانست میلیون‌ها نفر را علیه استعمار بریتانیا بسیج کند و با وجود مخالفت‌ها، این شیوه‌های مبارزه را به بخش جدایی‌ناپذیر سیاست‌های مقاومت در هند بدل سازد. زینکین در بخش‌های مختلف کتاب به نقش گاندی در جنبش‌های مهم تاریخی مانند راهپیمایی نمک و جنبش ترک هند می‌پردازد. او تلاش می‌کند زمینه‌های اجتماعی و سیاسی این اقدامات را توضیح دهد و نشان دهد که چرا چنین حرکت‌هایی نقطه‌عطفی در تاریخ معاصر هند به شمار می‌روند. یکی از ویژگی‌های برجسته این اثر، نگاه آن به ساختار جامعه هند در دوران گاندی است؛ به‌ویژه نظام کاست و وضعیت اجتماعی «نجس‌ها». نویسنده شرح می‌دهد که تجربه مستقیم گاندی از نابرابری‌ها چگونه بر دیدگاه او نسبت به اصلاحات اجتماعی و جایگاه اقشار فرودست تأثیر گذاشت. علاوه بر مسائل اجتماعی و سیاسی، کتاب به جنبه‌های شخصی و انسانی گاندی نیز توجه دارد؛ از چالش‌های فردی و روابط خانوادگی گرفته تا تردیدهای اخلاقی و درونی. این نگاه جامع باعث می‌شود «سرگذشت گاندی» تنها یک روایت تاریخی نباشد، بلکه تحلیلی از شخصیت چندلایه و اندیشه‌های ماندگار او نیز ارائه دهد.