کتاب قصه قصه‌ها اثر محمد علی موحد، انتشارات کارنامه

قصه‌ی سرگذشت مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، که او را گاه مولانا، گاه خداوندگار، زمانی ملای روم و زمانی رومی می‌نامند، از داستان‌های کهن و پرکشش به شمار می‌رود؛ روایتی که ما را با شخصیت این عارف و ادیب سترگ آشنا می‌سازد. در طول تاریخ، حکایت‌های فراوانی از زندگی مولوی بازگو شده است؛ اما «قصه‌ی قصه‌ها» به قلم محمدعلی موحد، روایت ویژه‌ای از سلوک و تحول مولانا در پرتو تعالیم و عواطف شمس تبریزی را پیش چشم ما می‌گذارد. محمدعلی موحد در این اثر از منابع گوناگون همچون «فیه ما فیه»، «مثنوی معنوی»، «دیوان شمس» و نوشته‌های سلطان ولد، پسر مولانا، بهره گرفته و در جای‌جای کتاب در جست‌وجوی ردّ پای پیوند ژرف و عرفانی میان مولانا و شمس است. او حتی از بررسی «مقالات شمس» که پیش از سرایش دیوان کبیر نگاشته شده، غافل نمی‌ماند. ساختار روایت در این کتاب از زبان سلطان ولد بیان می‌شود؛ رویکردی که نویسنده با آن می‌کوشد چهره‌ی پدر را از دریچه‌ی نگاه فرزند به خوانندگان نشان دهد. بخش آغازین کتاب که نزدیک به صد صفحه را دربر می‌گیرد، پیشگفتار موحد است. او در این مقدمه ضمن معرفی منابع مورد استفاده، به ارزشمندی آثار سلطان ولد نیز می‌پردازد. سلطان ولد در سه کتاب خود با نام‌های «ابتدا نامه»، «رباب‌نامه» و «انتها نامه»، سخن از تعالیم مولانا و آموزه‌های دیگر مرشدان طریقت مولویه به میان می‌آورد و بدین‌گونه میراث معنوی پدر را مکتوب می‌سازد. این قصه در حقیقت شرح زندگی مولانا از زمان درگذشت پدرش، بها ولد، آغاز می‌شود و سپس به دوره‌ی آموزش‌ها و ارتباط‌های روحانی او در محضر برهان محقق، شمس تبریزی، صلاح‌الدین زرکوب و حسام‌الدین چلپی می‌پردازد. پس از درگذشت حسام‌الدین، فرزند مولانا، یعنی سلطان ولد، جای پدر را در سلسله می‌گیرد. روایت ادامه می‌یابد تا آنجا که حسام‌الدین در خوابی به سلطان ولد فرمان پیروی از کریم‌الدین بکتمر می‌دهد و بدین ترتیب داستان به زمان روایتگر، یعنی سلطان ولد، پیوند خورده و سرانجام در همان نقطه پایان می‌پذیرد.