کتاب قول اثر فریدریش دورنمات، ترجمه محمود حسینی زاد، انتشارات ماهی

رمان «قول» اثری از نویسنده برجسته سوئیسی، فردریش دورنمات است. این کتاب نخستین‌بار در سال ۱۹۵۴ به زبان انگلیسی منتشر شد و در سال ۲۰۰۶ نیز ترجمه‌ای تازه از آن توسط جوئل آگی ارائه گردید. «قول» در دسته رمان‌های کلاسیک جنایی قرار می‌گیرد، اما دورنمات صرفاً به روایت یک داستان معمایی بسنده نکرده و فلسفه وجودی را با ژانر پلیسی و کارآگاهی درهم می‌آمیزد. همین ویژگی باعث شده آثار او نه‌تنها جنبه سرگرم‌کننده داشته باشند، بلکه در بُعدی عمیق‌تر خواننده را با پرسش‌های بنیادی درباره عدالت، جرم و سرشت انسان درگیر کنند. با نگاهی به این رمان، به‌خوبی درمی‌یابیم که با یک اثر گروتسک روبه‌رو هستیم؛ اثری که در جای‌جای آن طنز تلخ، کنایه‌های گزنده و نگاه انتقادی نویسنده به وقایع جاری داستان آشکار است. دورنمات از خلال لحن خاص خود، جهان داستان را به شکلی می‌سازد که همزمان هم سرگرم‌کننده و هم تکان‌دهنده باشد و مخاطب را وادارد تا فراتر از روایت ظاهری ماجراها بیندیشد. پرسش‌های اساسی رمان «قول» بر محور عدالت و حقیقت متمرکز است. کتاب این پرسش را مطرح می‌کند که آیا درست است فردی را به‌خاطر جرمی که هرگز مرتکب نشده مجازات کنیم، تنها به این دلیل که او مرتکب خلافی دیگر شده که هیچ‌گاه اثبات نگردیده است؟ همان‌طور که در بسیاری از نوشته‌های دورنمات مشاهده می‌شود، دغدغه اصلی او واکاوی عدالت و نقد فرایند اجرای آن است. این نویسنده به‌صراحت نشان می‌دهد که مفهوم عدالت در بستر قانون و جامعه همیشه شفاف و قطعی نیست و گاه حتی اجرای آن می‌تواند به تناقض‌ها و ناکامی‌های تازه‌ای منجر شود. رمان «قول» در ایران با ترجمه روان و دقیق محمود حسینی‌زاد منتشر شده است. این ترجمه در میان علاقه‌مندان به ادبیات جنایی و آثار دورنمات جایگاهی ویژه یافته و تاکنون به چاپ‌های متعدد رسیده است. سری هشتم آن نیز به صورت قطع جیبی توسط انتشارات ماهی عرضه شده است تا دسترسی به این اثر برای مخاطبان گسترده‌تر فراهم گردد. این کتاب نه‌تنها یک رمان جنایی تکان‌دهنده است بلکه اثری فلسفی و اندیشمندانه محسوب می‌شود؛ اثری که هر خواننده را درگیر پرسش‌هایی بنیادین درباره ماهیت عدالت و سرنوشت انسان در دنیای پر از تناقض‌های اخلاقی می‌سازد.