کتاب گزیده غزلیات شمس اثر جلال الدین محمد بلخی(مولانا)، ترجمه محمدرضا شفیعی کدکنی، انتشارات علمی و فرهنگی

کتاب «گزیده غزلیات شمس» مجموعه‌ای ارزشمند از برترین غزلیات مولانا جلال‌الدین محمد بلخی است که به همت دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی گردآوری و تدوین شده است. این اثر در حدود هفتصد صفحه به‌وسیله‌ی انتشارات علمی و فرهنگی منتشر گردیده و جایگاه مهمی در میان آثار پژوهشی و ادبی معاصر دارد. در پیشگفتار کتاب، دکتر شفیعی کدکنی به روش و مبنای انتخاب خود اشاره کرده و توضیح داده است که هدف اصلی در گزینش غزلیات، انتخاب آثاری بوده که بیشترین جلوه‌ی عاطفی و معنوی مولانا را منعکس کنند. از دیدگاه او، این غزل‌ها باید هم از نظر آهنگ و موسیقی درونی برجسته باشند، هم در واژگان و زبان شعری هماهنگی بیشتری نشان دهند. همچنین آن دسته از غزل‌هایی برگزیده شده‌اند که خلاقیت قالب شعری مولانا را بازتاب دهند و در تصویرسازی‌های شعری، اصالت و تمایز بیشتری داشته باشند. هرچند گردآورنده اذعان می‌کند که یافتن تمام این ویژگی‌ها در یک غزل واحد دشوار است، اما مجموعه حاضر توانسته است نمایانگر گستره‌ای از این ارزش‌ها باشد. دکتر شفیعی کدکنی در ادامه تأکید می‌کند که از نظر تنوع زبانی و گستردگی واژگان، دیوان شمس جایگاهی ممتاز در میان مجموعه‌های شعر فارسی به‌ویژه در حیطه‌ی غزل دارد. وسعت معنایی و عمق تفاسیر مولانا دلیل اصلی این غنا و تنوع واژگانی است. برخلاف بسیاری از شاعران قدیم که خود را در حصار واژگان و تعابیر رسمی محدود کرده‌اند، مولانا کوشیده است زبان را در شکل زنده و جاری آن به کار گیرد. به واقع، تجربه‌های گسترده، معانی فراوان و موقعیت‌های بی‌شمار مورد توجه مولانا، او را به استفاده از اصطلاحات روشن‌تر و واژگانی پویا، تازه و متنوع سوق داده است. همین ویژگی باعث شده دیوان شمس نه تنها از نظر ادبی، بلکه از نظر زبانی و روانی، اثری یگانه و درخشان در تاریخ غزل فارسی به شمار آید.