کتاب مائو اثر جان هالیدی و جان چانگ، ترجمه بیژن اشتری، انتشارات نشر ثالث

کتاب «مائو: داستان ناشناخته» معتبرترین زندگینامه رهبر چین به شمار می‌رود که تاکنون نوشته شده است. این اثر حاصل بیش از یک دهه تحقیق و انجام گفت‌وگو با نزدیک‌ترین یاران و اطرافیان مائو در چین است؛ افرادی که پیش از این هرگز لب به سخن نگشوده بودند. علاوه بر آن، نویسندگان با بسیاری از اشخاص خارج از چین که با مائو روابط و معاملات مهمی داشتند نیز مصاحبه کرده‌اند. این کتاب پر از افشاگری‌های تکان‌دهنده و ناگفته‌هایی است که مائویی کاملاً ناشناخته را نمایان می‌سازد؛ مائویی که نه بر پایه آرمان‌گرایی و نه بر اساس ایدئولوژی شناخته‌شده‌اش، بلکه بر مبنای جاه‌طلبی‌های شخصی عمل می‌کرد. رابطه پیچیده و صمیمی او با استالین از دهه ۱۹۲۰ آغاز شد؛ رابطه‌ای که در نهایت مسیر دستیابی او به قدرت را هموار کرد. برخلاف باور عمومی، مائو از اشغال بخش‌های گسترده‌ای از چین توسط ژاپن استقبال کرد و برای رسیدن به اهداف خود دست به طراحی نقشه، مسموم‌سازی و حتی اخاذی زد. پس از فتح چین در سال ۱۹۴۹، هدف پنهان او نه تنها حکومت بر کشور، بلکه تسلط بر سراسر جهان بود. در پی همین رویاپردازی، بزرگ‌ترین قحطی تاریخ رخ داد و نزدیک به ۳۸ میلیون انسان جان خود را از دست دادند. در مجموع، بیش از ۷۰ میلیون چینی در دوران حکومت مائو ـ و آن هم در زمان صلح ـ قربانی شدند. «مائو: داستان ناشناخته» پس از انتشار، به سرعت به یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌ها در اروپا و آمریکا تبدیل شد و تحسین گسترده منتقدان را برانگیخت. این کتاب امروز به عنوان منبعی بی‌بدیل برای شناخت دقیق‌تر چهره واقعی مائو و تاریخ معاصر چین شناخته می‌شود.