کتاب آخرین شاهدان اثر سوتلانا الکسیویچ، ترجمه مصطفی مظفری، انتشارات هیرمند

کتاب «آخرین شاهدان» دومین اثر از مجموعه مستندـداستان‌های نویسنده برجسته بلاروسی، سوتلانا الکساندرونا الکسیویچ است. این کتاب بازتاب خاطرات جنگ‌زدگانی است که در جریان جنگ جهانی دوم، تنها بین شش تا دوازده سال سن داشتند و به‌عنوان بی‌دفاع‌ترین و مظلوم‌ترین شاهدان آن نبرد خونین شناخته می‌شوند. روایت جنگ از نگاه کودکان، هولناک‌تر و تکان‌دهنده‌تر از هر تصویر دیگری است که از این رویداد می‌توان ترسیم کرد. «آخرین شاهدان»، همچون دیگر آثار الکسیویچ، هیچ شباهتی با نوشته‌هایی ندارد که نویسنده صرفاً روایت می‌کند و خواننده بی‌هیچ تأملی آن را می‌خواند. این اثر، فراتر از متن و روایت ساده، تجربه‌ای عاطفی و عمیق برای مخاطب می‌آفریند. این کتاب داستان ویرانی‌های جنگ را نه از چشم سربازان، سیاستمداران یا تاریخ‌نگاران، بلکه از زاویه نگاه کودکانی خردسال بازمی‌گوید؛ کودکانی که تجربه‌ای اندک از زندگی دارند اما خاطره‌ای سنگین از وحشت جنگ را در ذهن خود حمل می‌کنند. جنگ در نگاه معصوم آنان، ابعاد و جنبه‌هایی دارد که فراتر از هر روایت رسمی بر جان خواننده می‌نشیند.