کتاب مرد کوچک (جیبی) اثر آلفونس دوده، ترجمه محمود گودرزی (1356)، انتشارات افق

رمان «مرد کوچک» اثری اتوبیوگرافیک از آلفونس دوده است که در سال ۱۸۶۸ به زبان اول‌شخص مفرد منتشر شد. این کتاب روایتگر زندگی «دانیل آیست»، پسری جوان و رؤیایی از جنوب فرانسه است که همراه با برادرش «ژاک» رشد می‌کند. او در ابتدا در خانواده‌ای ثروتمند به دنیا آمده، اما پس از ورشکستگی کسب‌وکار پدر، زندگی‌شان به فلاکت کشیده می‌شود. این شکست اقتصادی، دانیل و خانواده‌اش را وادار می‌کند تا به لیون مهاجرت کنند. در لیون، دانیل وارد کالج می‌شود؛ جایی که یکی از استادان به دلیل جثه کوچک و ظاهر ظریفش او را «مرد کوچک» خطاب می‌کند. این لقب به تدریج به نامی ماندگار تبدیل می‌شود و روایت کتاب بر همین هویت تازه شکل می‌گیرد. پس از فروپاشی کامل کسب‌وکار پدر، اعضای خانواده آیست ناچار به پراکندگی می‌شوند و دانیل، با لقب «مرد کوچک»، به عنوان استادی در کالجی واقع در شهر کوچک سارلاند مشغول به کار می‌گردد. اما چون تنها هفده سال داشت و چهره‌ای کودکانه داشت، کسب احترام از سوی دانش‌آموزان و همکارانش برای او کاری دشوار بود. تنها استثنا «آبه ژرمن» بود؛ استادی که با دانیل دوستی صمیمانه برقرار کرد و درباره او پیش‌بینی جالبی داشت: این‌که او تا پایان عمر، کودک خواهد ماند. با وجود تمام این دشواری‌ها، «مرد کوچک» در دل خود آرزوی بزرگی می‌پروراند؛ او می‌خواست دانشیار شود و آینده‌ای متفاوت برای خود بسازد...