کتاب شرح خطبه امام حسین (ع) در منا اثر محمدرضا حدادپورجهرمی، انتشارات نشر معارف

بیش از چهارده قرن است که خورشید تابناک سخنان اهل‌بیت علیهم‌السلام طلوع کرده و همچنان درخشنده و جاودان باقی مانده است؛ چراکه حقیقت همواره ماندنی است و هرگز غروب نخواهد کرد. فطرت الهی و سرشت بشری که همواره آهنگ جاودانگی دارد، با ندای توحیدی ابراهیم خلیل‌الرحمن و کلام ماندگار او «لا أحب الآفلین» تأیید شده و بر دوست داشتن امور پایدار و سرمایه‌های حقیقی صحه گذاشته است. برترین و ماندگارترین این سرمایه‌ها، سخنان گران‌بهای ائمه هدی علیهم‌السلام است؛ زیرا بدون این گوهرهای هدایت، زندگی مادی بشر چیزی جز تکراری حیوانی و بی‌ثمر نخواهد بود. خود اهل‌بیت علیهم‌السلام در کلامی جامع و روشنگر، جایگاه خویش را این‌گونه معرفی کرده‌اند: «أئمّةُ الهُدی و مصابیحُ الدّجی»؛ یعنی هدایتگران راستین و چراغ‌های فروزان در تاریکی‌ها. این اوصاف والا و هزاران وصف بلندمرتبه دیگر، جز در شأن آن بزرگواران در هیچ مکتب و نزد هیچ اندیشه‌ورزی یافت نمی‌شود. کلمات گران‌سنگ اهل‌بیت تنها در قالب پاسخ به پرسش‌ها یا گفتگوهای گوناگون خلاصه نمی‌شود؛ بلکه خطبه‌های پرشور و خطابه‌های روشنگر آنان، از اصیل‌ترین منابع معرفت الهی و میراث نورانی ما به شمار می‌آید. خطبه‌ها با شور، حرارت، فصاحت و بلاغتی کم‌نظیر همراه است؛ آیینه‌ای از شرایط اجتماعی، نیازهای مخاطبان، دغدغه‌های خطیبان و افق بلند اندیشه آنان که کمتر می‌توان همانندش را در سایر عرصه‌های سخن یافت. در میان بیانات عرش‌آسای خامس آل‌عبا، حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام، «خطبه منا» جایگاهی ویژه دارد. این خطبه با شور و حرارت، بلاغت، صلابت و قدرت بیان بی‌مانندی همراه است و شرایطی بسیار خاص در تاریخ اسلام آفریده است. با این همه، متأسفانه کمتر شیعه‌ای با نام و مفاهیم ژرف این خطبه آشناست، چه رسد به دیگران و بیگانگان. «خطبه منا» در حقیقت آهنگ آغازین و اعلام رسمی طلیعه کربلا و حماسه عاشورا بود. امام حسین علیه‌السلام برای نخستین بار در یک بستر رسمی و در جمع نخبگان دینی و سیاسی جهان اسلام، به‌عنوان اپوزیسیون حق‌طلب زمان، پرده از حقیقت برداشت. ایشان با بیان صریح و بیدارکننده، فطرت‌های خفته مسلمانان را متوجه خطرات بزرگ کرد، دردها و رنج‌های به‌جامانده بر پیکر اسلام و امت اسلامی را آشکار ساخت و با قاطعیت از عملکرد ستمگران و کارگزاران باطل اعلام برائت نمود. از این رو، خطبه منا نه‌تنها یک سخنرانی تاریخی، بلکه پیش‌درآمدی برای بزرگ‌ترین انقلاب الهی در عاشورا و سندی ماندگار از اندیشه، بصیرت و رسالت ابدی اهل‌بیت علیهم‌السلام است.