کتاب کالئیدوسکوپ اثر مجموعهٔ نویسندگان و ری بردبری، ترجمه محمدجاوید مهتدی، انتشارات دیبایه

تعریف «علمی‌تخیلی» حتی به‌عنوان یک ژانر ادبی نیز کاری دشوار به نظر می‌رسد. ری برادبری، یکی از برجسته‌ترین نویسندگان این حوزه، جمله‌ای مشهور دارد: «هر آنچه به ذهن خطور می‌کند تخیل است و هر آنچه به انجام می‌رسد علم. تمام تاریخ بشر چیزی جز داستانی علمی‌تخیلی نیست.» این نگاه نشان می‌دهد که علمی‌تخیلی نه فقط روایت آینده و فناوری، بلکه بازآفرینی منطقی جهانی دیگر است. به همین دلیل، بسیاری آن را «ادبیات ایده‌ها» می‌نامند. ویژگی اصلی آثار علمی‌تخیلی، پیوند میان انسانی‌ترین مفاهیم و عینی‌ترین و علمی‌ترین ساختارهاست. در این ژانر، تخیل و منطق علمی در کنار هم قرار می‌گیرند تا جهانی تازه و باورپذیر خلق کنند. همین امر موجب شده که علمی‌تخیلی جایگاهی ویژه در ادبیات و هنر پیدا کند. نمایشنامه‌های علمی‌تخیلی نیز پیشینه‌ای طولانی دارند. به‌طور مثال، نمایشنامه «طوفان» اثر شکسپیر را اغلب نخستین نمایشنامه علمی‌تخیلی می‌دانند. بااین‌حال، در ایران همانند برخی از ژانرهای دیگر تئاتری، این شاخه به‌دلایل گوناگون کمتر شناخته و جدی گرفته شده و در حاشیه مانده است. انتشار کتاب «کالئیدوسکوپ» گامی کوچک اما ارزشمند در جهت پر کردن این خلأ فرهنگی و هنری به‌شمار می‌رود؛ تلاشی برای معرفی دوباره ادبیات و نمایشنامه‌های علمی‌تخیلی به مخاطبان ایرانی و پیوند دادن آن با نیازها و دغدغه‌های امروز جامعه.