کتاب گام‌های نخستین اثر ثمینه باغچه بان، انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

کتاب «گام‌های نخستین ۲» دومین جلد از مجموعه‌ی چهارجلدی «گام‌های نخستین» است که شامل لوحه‌های هشتم تا چهاردهم می‌شود. هر لوحه در این کتاب دو هدف تربیتی را دنبال می‌کند: یک هدف اصلی و یک هدف فرعی. برای نمونه، در لوحه‌ی یازدهم، هدف اصلی تقویت قوه‌ی شنوایی از طریق یافتن کلمه‌های هم‌آغاز و تمرین با صداهای «گ»، «آ»، «ت»، «ب» و «د» است. در کنار آن، هدف فرعی شامل بخش‌بندی کلمه‌هاست. افزون بر این، از کودک خواسته می‌شود قلم در دست بگیرد و در خانه‌های آماده‌شده، طرح‌هایی ساده ترسیم کند. در ادامه، کودک با شکل‌های گوناگونی روبه‌رو می‌شود که امکان رنگ‌آمیزی آن‌ها را دارد. ویژگی مشترک این اشکال آن است که همگی با صداهای مورد تمرین آغاز می‌شوند و تکرار نام آن‌ها در آواورزی، به تقویت یادگیری کودک کمک می‌کند. کتاب «گام‌های نخستین ۲» در حوزه‌ی آموزش و سرگرمی کودکان تدوین شده و اهدافی چندگانه را دنبال می‌کند. مهم‌ترین اهداف این مجموعه عبارت‌اند از: پرورش و تقویت حواس پنج‌گانه‌ی کودکان؛ ایجاد شوق یادگیری و انگیزه‌ی تحصیلی در آن‌ها؛ شناسایی و رفع نقایص احتمالی در حواس پنج‌گانه، مانند ضعف بینایی یا شنوایی؛ تقویت توانایی مشارکت اجتماعی و همکاری جمعی؛ آموزش سخنگویی صحیح و رفع موانعی همچون خجالتی بودن؛ و آماده‌سازی کودکان برای ورود به پایه‌ی اول دبستان از طریق مهارت‌هایی مانند بخش کردن کلمه‌ها و کشیده گفتن صداها. تمام این اهداف در قالب فعالیت‌های عملی و آموزش مفاهیم ابتدایی علمی و اجتماعی محقق می‌شوند. ایده‌ی اصلی تدوین این کتاب بر پایه‌ی نوشته‌های ثمینه باغچه‌بان شکل گرفته است. او در ۴ فروردین ۱۳۰۴ در شهر تبریز و در کودکستانی که پدرش با نام «باغچه‌ی اطفال» تأسیس کرده بود، به دنیا آمد. ثمینه باغچه‌بان، فرزند جبار باغچه‌بان، از چهره‌های برجسته‌ی آموزش و پرورش کودکان و از نویسندگان شناخته‌شده‌ی حوزه‌ی کودک و نوجوان است. از آثار او می‌توان به کتاب‌های «پل چوبی» و «نوروزها و بادبادک‌ها» اشاره کرد که هردو توسط شورای کتاب کودک به‌عنوان آثار برگزیده معرفی شده‌اند. مجموعه‌ی چهارجلدی «گام‌های نخستین» با عنوانی الهام‌گرفته از طرح ثمینه باغچه‌بان، توسط شعله دولت‌آبادی و سیمین‌دخت مشکور به نگارش درآمده و انتشارات «کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان» مسئولیت چاپ و انتشار آن را بر عهده داشته است. این مجموعه با ترکیب آموزش، سرگرمی و پرورش مهارت‌های اولیه، یکی از منابع آموزشی ارزشمند برای کودکان محسوب می‌شود.