کتاب گاه ناچیزی مرگ اثر محمد حسن علوان، ترجمه امیرحسین الهیاری، انتشارات مولی

کتاب «گاه ناچیزیِ مرگ» نوشتهٔ محمدحسن علوان و ترجمهٔ امیرحسین الهیاری است که توسط انتشارات مولی منتشر شده است. این اثر روایتی رمان‌گونه از زندگی محی‌الدین ابن عربی، عارف بزرگ جهان اسلام، ارائه می‌دهد و با نگاهی تازه و داستانی پرکشش، خواننده را با ابعاد ناشناخته‌ای از شخصیت او آشنا می‌سازد. «گاه ناچیزیِ مرگ» رمانی تاریخی از نویسندهٔ عربستانی محمدحسن علوان است که در سال ۲۰۱۷ با همین اثر موفق به دریافت جایزهٔ بوکر عربی شد. علوان در این کتاب زندگی و آثار ابن عربی را بازآفرینی می‌کند؛ شخصیتی که با القاب شیخ اکبر و ابن افلاطون شهرت یافته و یکی از تأثیرگذارترین و در عین حال پرحاشیه‌ترین چهره‌های تاریخ تصوف به شمار می‌رود. او عارفی بود که همواره در مرکز مجادلات فکری میان شیعه و سنی جای داشت و دیدگاه‌های خاص او دربارهٔ عشق، زن و عالم خیال، تأثیری شگرف بر تاریخ عرفان اسلامی گذاشت. عشق‌ورزی و عشق‌محوری در گفتار و کردار ابن عربی او را از دیگر صوفیان متمایز ساخته است. محمدحسن علوان این رمان را هنگام اقامت در تورنتوی کانادا نوشت و همان سال نیز جایزهٔ بوکر عربی را دریافت کرد. کتاب، تنها یک زندگی‌نامه ساده نیست، بلکه روایتی جذاب، شیرین و کم‌نقص است که ترکیبی از تاریخ، فلسفه، عرفان و ادبیات داستانی را در خود جای داده است. ساختار رمان به چندین سِفر تقسیم شده و یادآور کتاب‌های مقدس است. در این اثر، دو روایت اصلی دیده می‌شود: نخست روایت زندگی ابن عربی از زبان خودش و دوم روایت چرخش و انتقال زندگی‌نامه یا میراث معنوی او که قرن‌ها دست به دست شده و در نهایت به زنی پنجاه‌ساله در روزگار معاصر می‌رسد. این زن در حال نگارش رسالهٔ دکتری خود در رشتهٔ فلسفه دربارهٔ ابن عربی است. او که پس از ازدواج با استادش مسلمان شده، هیچ‌گاه طعم عشق را تجربه نکرده است؛ و همین امر، تضادی شگفت میان عشق‌محوری ابن عربی و زندگی شخصی او پدید می‌آورد. این رمان تاریخیِ شیرین و معنوی، داستانی سرشار از عشق به خداوند و کائنات را روایت می‌کند و خواننده را به سفری جادویی می‌برد که یادآور افسانه‌های هزارویک‌شب است. مطالعهٔ «گاه ناچیزیِ مرگ» تنها آشنایی با زندگی یک عارف بزرگ نیست، بلکه ورود به دنیایی است پر از معنا، عشق، عرفان و فلسفه. حضور شمس تبریزی در بخشی از کتاب نیز برای خوانندگان فارسی‌زبان جذابیتی دوچندان ایجاد می‌کند. «گاه ناچیزیِ مرگ» اثری است که تلفیقی از تاریخ، عرفان و ادبیات داستانی را در قالب روایتی پرکشش ارائه می‌دهد و برای هر علاقه‌مند به ادبیات و عرفان، تجربه‌ای تکرارنشدنی خواهد بود.