کتاب گفتمان عقب‌ماندگی نزد روشنفکران ایرانی اثر علی اکبر، انتشارات فرزان روز

کتاب حاضر نتیجه پژوهشی است درباره دیدگاه روشنفکران ایرانی نسبت به مسأله عقب‌ماندگی در ایران. در دهه‌های اخیر، آثاری با عناوینی چون «ما چگونه ما شدیم»، «چرا ایران عقب ماند و غرب پیش رفت» و «چرا عقب مانده‌ایم» منتشر شده‌اند. هدف اصلی این کتاب‌ها، همان‌گونه که از عنوانشان پیداست، بررسی علل و ریشه‌های عقب‌ماندگی ایرانیان در طول تاریخ است. با این حال، آنچه در این آثار یا نوشته‌های مشابه کمتر مورد توجه قرار گرفته، بررسی روند شکل‌گیری گفتمان عقب‌ماندگی در ایران و تحلیل فراز و فرودهای آن در بستر تحولات تاریخی است. این کتاب کوشیده است با رویکردی تحلیلی و انتقادی، برای نخستین بار تاریخچه‌ای جامع از گفتمان عقب‌ماندگی در ایران طی دویست سال اخیر ارائه دهد و آن را در قالب پنج مقطع تاریخی بررسی کند. پرسش محوری این پژوهش چنین است: روشنفکران ایرانی در طول دو قرن گذشته علل عقب‌ماندگی را از چه زاویه‌هایی تحلیل کرده‌اند؟ و آیا توانسته‌اند نظریه‌ای منسجم و جامع برای توضیح این پدیده ارائه دهند یا خیر؟