کتاب مفاهیم اخلاقی دینی در قرآن مجید اثر توشیهیکو ایزوتسو، ترجمه فریدون بدره ای، انتشارات فرزان روز

توشیهیکو ایزوتسو در کتاب «مفاهیم اخلاقی ـ دینی در قرآن مجید» روح هدایت‌کننده‌ قوانین اخلاقی اسلام و رابطه‌ بنیادی اخلاقی میان انسان و خدا را به‌دقت تحلیل می‌کند. او تأکید دارد که بر اساس نگرش قرآنی، خداوند دارای ماهیتی اخلاقی است و با انسان به‌گونه‌ای اخلاقی رفتار می‌کند. پیامدهای این دیدگاه برای انسان بسیار عمیق و گسترده است؛ زیرا نه تنها ارتباط او با خدا، بلکه شیوه‌ زیست اخلاقی فردی و جمعی‌اش را نیز در بر می‌گیرد. به باور ایزوتسو، قرآن نشان می‌دهد که پاسخ اخلاقی انسان به کنش‌های خدا، همان چیزی است که دین را شکل می‌دهد. او این مضامین را با به‌کارگیری «زبان‌شناسی قومی» و نظریه‌ای درباره‌ ارتباط میان الگوهای فرهنگی و زبانی بررسی می‌کند و از این رهگذر، ساختار معنایی مفاهیم محوری قرآن را واکاوی می‌سازد. اسلام، که در قرن هفتم میلادی ظهور یافت، یکی از بزرگ‌ترین و گسترده‌ترین جنبش‌های اصلاح مذهبی در شرق به شمار می‌رود. قرآن آشکارا تبیین می‌کند که چگونه هنجارهای قبیله‌ای کهن با ارزش‌های نوین دینی در تعارضی شدید و خونین قرار گرفتند و سرانجام در برابر قدرت نوپای اسلام عقب نشستند. این دوره‌ گذار تاریخی از برجسته‌ترین مقاطع در تحول اندیشه اسلامی است؛ دورانی که طی آن اصطلاحات کلیدی یک نظام ارزشی سنتی، بازتعریف مفهومی شدند، کارکردهایشان تغییر یافت و در نهایت در سامانه‌ای کاملاً نوین و جامع ادغام شدند. چاپ مجدد این کتاب در سال ۲۰۰۲ بار دیگر این اثر کلاسیک در حوزه‌ مطالعات اسلامی را در دسترس پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار داد و جایگاه آن را به‌عنوان یکی از منابع کلیدی در تحلیل مفاهیم اخلاقی قرآن تثبیت کرد.