کتاب زندگی من اثر ایگورا استراوینسکی، ترجمه کیکاووس جهانداری، انتشارات خوارزمی

ایگور فئودوروویچ استراوینسکی، آهنگساز برجسته روس، به باور بسیاری از صاحب‌نظران یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین آهنگسازان قرن بیستم به شمار می‌رود. اثر مشهور او، «پرندهٔ آتشین»، نخستین بار نام استراوینسکی را به‌عنوان آهنگسازی نوآور و پرهیجان به جهان موسیقی معرفی کرد. پس از آن، با خلق «پتروشکا»، تحسین‌ها و توجه‌های بیشتری به سوی او جلب شد. با این حال، نقطه عطف کارنامه هنری استراوینسکی اجرای شاهکار جنجالی «پرستش بهار» بود؛ اثری که بحث‌ها و واکنش‌های گسترده‌ای در محافل موسیقی و هنری برانگیخت، چرا که پیش از آن هیچ‌کس شنونده اثری با چنین ساختار و بیانی نوین نبود. در آثار بعدی استراوینسکی، تغییر و تحول‌های چشمگیری دیده می‌شود که مسیر هنری او را متفاوت‌تر و پیچیده‌تر ساخت. درباره او صدها هزار صفحه کتاب و مقاله نوشته شده است، اما اهمیت ویژه کتاب «زندگی من» در این است که برای نخستین بار، ماجرای زندگی استراوینسکی از زبان خودش روایت می‌شود. این کتاب نیم قرن نخست زندگی او را بازگو می‌کند و همزمان دیدگاه‌ها، باورها و حتی «نفرت‌ها»ی شخصی‌اش را آشکار می‌سازد. در بخش‌هایی از این کتاب، استراوینسکی بی‌پرده نظر خود را درباره هنرمندان و آثار مختلف بیان می‌کند. برای نمونه درباره اجرای «پارسیفال» در بایروث می‌نویسد: «پس از یک ربع دیگر، تاب ادامه آن را نداشتم.» درباره نیژینسکی چنین اظهار می‌کند: «پسر بیچاره هیچ درکی از موسیقی نداشت.» و در مورد موسیقی محلی اسپانیا می‌نویسد: «تنها چیزی که می‌شنوم، مقدمات بی‌پایان و کسل‌کننده آکوردهای گیتار است.» کتاب «زندگی من» نه‌تنها زندگی‌نامه استراوینسکی را روایت می‌کند، بلکه تصویری روشن از دیدگاه‌های انتقادی و صریح او درباره هنر، موسیقی و هنرمندان عصرش ارائه می‌دهد؛ روایتی که همچنان یکی از منابع مهم برای شناخت شخصیت و جهان فکری این آهنگساز بزرگ محسوب می‌شود.