کتاب مدیر مدرسه اثر جلال آل احمد، انتشارات مجید (به سخن)

کتاب «مدیر مدرسه» رمانی نوشته‌ی جلال آل‌احمد است که نخستین‌بار در سال ۱۳۳۷ خورشیدی (۱۹۵۸ میلادی) منتشر شد. این اثر ماندگار با نثری ساده، روان و موجز، روایتگر حوادث و تجربه‌های راوی است؛ شخصیتی که می‌توان او را بازتابی داستانی از خود نویسنده دانست. راوی در قامت مدیر یک مدرسه ظاهر می‌شود؛ کسی که پیش‌تر معلم بوده و تصمیم گرفته برای رهایی از آن شغل، مسیر تازه‌ای را در پیش گیرد و به مدیریت مدرسه‌ای تازه‌تأسیس دست یابد. مدرسه‌ای که او به آن قدم می‌گذارد، شرایط مطلوب و ایده‌آلی ندارد و فقط پایه‌های اول تا ششم در آن تدریس می‌شود. فضای آموزشی پر از کاستی‌هاست، اما همه‌ی افراد حاضر کم‌وبیش تلاش می‌کنند کار خود را پیش ببرند. راوی با علاقه می‌کوشد وظیفه‌ی مدیریتی خود را به‌درستی انجام دهد و حتی در برخی موارد به موفقیت‌هایی نیز دست پیدا می‌کند. با این حال، بی‌توجهی، بی‌مسئولیتی و ناکارآمدی معلمان، او را سخت آزرده‌خاطر می‌سازد. این وضعیت تنها محدود به مدرسه نیست؛ چراکه راوی به‌تدریج متوجه می‌شود جامعه‌ی پیرامون او نیز از افرادی تشکیل شده که همان ویژگی‌های ناپسند معلمان را دارند. پرسش اصلی رمان همین‌جاست: آیا این شخصیت می‌تواند تغییراتی واقعی و مؤثر ایجاد کند یا سرانجام همچون بسیاری دیگر، در برابر فشارها تسلیم شده و تلاش خود را نیمه‌کاره رها خواهد کرد؟ رمان «مدیر مدرسه» با پرداختی انتقادی و زبانی گیرا، تصویری روشن از چالش‌های جامعه و آموزش آن دوران ارائه می‌دهد و همچنان یکی از آثار شاخص جلال آل‌احمد در ادبیات داستانی ایران به شمار می‌رود.