کتاب نادیا اثر آندره برتون، ترجمه عباس پژمان، انتشارات هرمس

رمان «نادیا» که نخستین‌بار در سال ۱۹۲۸ در فرانسه منتشر شد، یکی از مهم‌ترین و شاید برترین داستان‌های عاشقانه‌ی سورئال به شمار می‌آید. این اثر بازتابی روشن از نگاه جنبش سورئالیسم به زندگی روزمره است و تعریفی تازه از پیوند واقعیت و خیال ارائه می‌دهد. روایت کتاب «نادیا» به شکل اول‌شخص بیان می‌شود و داستان اصلی آن ماجرای رابطه‌ی نویسنده با دختری مرموز در شهر پاریس است. در خلال این روایت، مجموعه‌ای از تصاویر و توصیفات سورئال از افراد، مکان‌ها و اشیا به متن افزوده می‌شود و همین تصاویر لایه‌ای عمیق‌تر به داستان می‌بخشند؛ تا جایی که قهرمان اصلی مدام درگیر پرسشی بنیادین است: کدام بخش از محیط اطراف او واقعی است و کدام بخش ساخته‌ی ذهن یا خیال؟ شخصیت «نادیا» دختری متفاوت و عجیب معرفی می‌شود؛ او در مقایسه با دیگر شخصیت‌های عادی، حالتی نامتعارف دارد. برخی منتقدان او را نه یک شخصیت واقعی، بلکه نوعی تصویر ذهنی و احساسی از واقعیت می‌دانند. همین ویژگی باعث می‌شود خواننده در سراسر کتاب با این پرسش روبه‌رو شود که آیا «نادیا» حقیقتاً وجود خارجی دارد یا صرفاً زاییده‌ی ذهن نویسنده است. با وجود تمام این ابهام‌ها و تردیدها، در نهایت این نادیا است که ساختاری مشخص و فرمی منسجم به رمان می‌بخشد و سبب می‌شود اثر، یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های داستان عاشقانه‌ی سورئال در ادبیات جهان باقی بماند.