کتاب نامه تعزیه اثر غلامعلی نادعلی زاده، انتشارات فرهنگستان هنر

کتاب حاضر حاصل پژوهش و بررسی اشعار تعزیه و همچنین بازنگری و اصلاح متون برجای‌مانده از گذشتگان در این حوزه است. نویسنده در واقع با رویکردی نو، به خلق و سرایش مجالس تعزیه پرداخته و این آثار را به شکلی تازه و ماندگار ارائه کرده است. در تدوین این مجالس، منابع معتبر و ارزشمندی همچون قرآن کریم، تاریخ انبیا، متون داستانی و کتاب‌های مقتل نظیر «منتهی‌الآمال»، «نفس‌المهموم»، «ناسخ‌التواریخ سپهر» و «لهوف سید ابن‌طاووس» مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند. بخشی از این مجالس که در منابع تاریخی و روایت‌های مدون اشاره‌ای به آن‌ها نشده، با تکیه بر شیوه‌های نمایشنامه‌نویسی و بر اساس سلسله‌نسب شخصیت‌ها، برهه‌های تقریبی زندگی آنان و همچنین روایت شهادتشان بازآفرینی شده است. هر مجلس در این کتاب با شرحی کوتاه درباره تعزیه آغاز می‌شود؛ سپس نقش‌ها، ویژگی‌ها و تدارکات موردنیاز برای اجرای تعزیه با دقت بیان گردیده و در ادامه، نسخه کامل تعزیه سروده‌شده برای همان مجلس ذکر می‌شود. از جمله مجالسی که در این اثر گردآوری شده، می‌توان به «تعزیه باب‌الحوائج (ع)»، «حسنین (ع)»، «حضرت یوسف (ع) از قعر چاه تا تخت شاه»، «هابیل و قابیل»، «تنور خولی»، «جنگ صفین و لیلة‌الهریر»، «شهادت پسران ام‌البنین (س)» و «حضرت موسی (ع) و فرعون» اشاره کرد. این مجموعه، تصویری روشن از تاریخ تعزیه و هنر آیینی شیعی ارائه داده و هر مجلس را به منبعی غنی برای مطالعه و اجرای تعزیه تبدیل کرده است.