کتاب نظری به موسیقی اثر روح الله خالقی، انتشارات صفی علیشاه

کتاب «نظری به موسیقی» نوشته روح‌الله خالقی از دو بخش اصلی تشکیل شده است. در بخش نخست، نویسنده به بیان قواعد کلی موسیقی و تعریف علمی آن می‌پردازد. بخش دوم، که در سال ۱۳۱۷ به طور جداگانه چاپ و منتشر شد، ویژه موسیقی ایرانی است و به شناسایی، بررسی اصول نغمات و تحلیل آهنگ‌های ملی ایران اختصاص دارد. این اثر در حقیقت یکی از نخستین پژوهش‌های تئوریک در حوزه موسیقی ایران به شمار می‌آید. خالقی در این کتاب علاوه بر بررسی مباحث نظری موسیقی ایرانی، نگاهی نیز به روند شکل‌گیری نظریات موسیقی در غرب دارد؛ رویکردی که ارزش معرفت‌شناختی و تاریخی قابل توجهی به اثر بخشیده است. سرفصل‌های کتاب با دقت تدوین شده و در جهت ارائه تعریفی علمی و اصولی از موسیقی پیش می‌رود. درباره نویسنده کتاب باید گفت روح‌الله خالقی آهنگساز برجسته و نوازنده ویولون بود. او در سال ۱۳۲۸ «هنرستان ملی موسیقی» را بنیان گذاشت و ریاست آن را بر عهده گرفت. پس از نگارش «نظری به موسیقی»، خالقی کتاب «هماهنگی» و سپس اثر ارزشمند «سرگذشت موسیقی ایران» را تألیف کرد که هر سه از منابع مهم در شناخت موسیقی ایرانی به شمار می‌روند.