کتاب نظری به نظام اقتصادی اسلام اثر مرتضی مطهری، انتشارات صدرا

کتاب حاضر مجموعه‌ای از یادداشت‌های استاد شهید مرتضی مطهری درباره مسائل اقتصادی است که پس از شهادت ایشان منتشر شده است. در دهه‌ای که مارکسیسم یکی از مهم‌ترین چالش‌های ایدئولوژیک در برابر مکتب اسلام به شمار می‌رفت، شهید مطهری با قلمی استوار و رویکردی عالمانه به نقد شبهات مارکسیستی پرداخت و تلاش کرد تا با تکیه بر مبانی اسلام، پاسخی منطقی و مستدل ارائه دهد. حاصل این تلاش‌ها، گسترش، تعمیق و نظام‌مند شدن اندیشه اسلامی در حوزه اقتصاد بود. این اثر ارزشمند از یک دیباچه و هشت بخش تشکیل شده است. دیباچه شامل دو نوشته است: نخست مقاله‌ای با عنوان «نظری به اقتصاد اسلامی» و سپس بحثی با موضوع «اقتصاد سالم». در ادامه، هر یک از بخش‌های کتاب به موضوعی بنیادین می‌پردازد: بخش نخست به تعریف «اقتصاد» و تشریح مفاهیم اقتصادی اختصاص دارد. بخش دوم به بحث درباره «مالکیت» از زاویه فلسفی می‌پردازد. بخش‌های سوم و چهارم پیرامون «ارزش» و «ارزش اضافی» تدوین شده‌اند. در بخش پنجم، دو مکتب «سرمایه‌داری» و «سوسیالیسم» از دیدگاه اسلام نقد و بررسی می‌شوند. بخش ششم شامل رساله‌های اقتصادی شهید مطهری است؛ این بخش سه رساله مهم را دربر می‌گیرد: «مالکیت زمین از نظر اسلام – انفال»، «مسأله ارث» و رساله‌ای با موضوع «سوسیالیسم». در نهایت، بخش‌های هفتم و هشتم دو یادداشت مستقل را شامل می‌شوند؛ نخست «اسلام و اقتصاد» و سپس «نظری به نظام اقتصادی اسلام» که در حقیقت جمع‌بندی و خلاصه‌ای فشرده از مباحث اصلی کتاب است. این کتاب، به‌عنوان یکی از منابع کلیدی در حوزه اقتصاد اسلامی، نقش مهمی در تبیین مبانی نظری اسلام و مقابله با نظریه‌های رقیب ایفا کرده و همچنان برای پژوهشگران و علاقه‌مندان اقتصاد اسلامی مرجعی ارزشمند به شمار می‌آید.