کتاب مقدمه‌ای بر طرح اشیا در هنر اسلامی ایران اثر پردیس بهمنی، انتشارات فخراکیا

یکی از دولت‌های قدرتمند شیعی که از اواسط قرن سوم هجری تا اوایل قرن چهارم هجری در دوره خلافت عباسیان شکل گرفت، دولت علویان طبرستان بود. رهبری این حکومت را علویان شیعه بر عهده داشتند و از همان آغاز، به‌عنوان یکی از مخالفان جدی خلفای عباسی و نمایندگان محلی آن‌ها شناخته می‌شدند. علویان در طول دوران حکومت خود مشکلات فراوانی برای دولت مرکزی عباسی ایجاد کردند و بارها در برابر سیاست‌های آنان ایستادگی نشان دادند. بررسی سیر شکل‌گیری و علل تأسیس این دولت شیعی نشان می‌دهد که عوامل متعددی در پیدایش آن تأثیرگذار بوده است، از جمله: ۱. رفتار خلفای عباسی با علویان و شیعیان. ۲. عملکرد ستمگرانه حاکمان محلی و نمایندگان عباسیان در طبرستان. ۳. ویژگی‌های جغرافیایی و اجتماعی منحصربه‌فرد منطقه طبرستان و سرزمین‌های رویان و دیلمان. افزون بر این عوامل، عملکرد مثبت رهبران علوی و پایبندی آنان به اصول دینی و مذهبی موجب محبوبیت و خوشنامی‌شان در میان مردم شد. همین پایبندی، یکی از مهم‌ترین دلایل گرایش گسترده مردم به سوی علویان بود. استقبال و حمایت عمومی مردم منطقه از علویان، نه‌تنها در تثبیت قدرت آنان نقش داشت، بلکه مهم‌ترین عامل اقتدار و دوام حکومت علویان طبرستان به شمار می‌رفت.