کتاب یادداشت‌های علم اثر امیراسدلله علم، انتشارات معین

کتاب «یادداشت‌های علم» مجموعه‌ای هفت‌جلدی از نوشته‌های روزانه امیراسدالله علم، وزیر دربار محمدرضا پهلوی، است که با ویراستاری علینقی عالیخانی منتشر شده است. این یادداشت‌ها حاصل ثبت روزانه وقایع توسط علم بین سال‌های ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۶ است؛ دوره‌ای ده‌ساله که او با دقت و استمرار، هر روز بخشی از مشاهدات و ارتباطات خود را در دفترچه‌ای شخصی یادداشت می‌کرد. علم وصیت کرده بود که این دست‌نوشته‌ها تنها پس از مرگش و در صورت تغییر شرایط سیاسی و شیوه اداره کشور منتشر شود. شش جلد نخست «یادداشت‌های علم» در دهه هفتاد شمسی در دسترس عموم قرار گرفت، اما جلد هفتم با فاصله‌ای نزدیک به بیست سال بعد منتشر شد. این جلد که به رویدادهای سال‌های ۱۳۴۶ و ۱۳۴۷ می‌پردازد، در حقیقت مقدمه‌ای بر شش جلد دیگر محسوب می‌شود. علینقی عالیخانی، ویراستار این مجموعه، پیشنهاد می‌کند خوانندگان ابتدا جلد هفتم را مطالعه کنند و سپس به سراغ شش جلد بعدی بروند تا روند روایت و درک فضای تاریخی کتاب دقیق‌تر و پیوسته‌تر باشد. از مهم‌ترین ویژگی‌های این یادداشت‌ها، نزدیکی و ارتباط مستقیم امیراسدالله علم با محمدرضا پهلوی است. او شاه را در اغلب سفرهای کاری و تفریحی همراهی می‌کرد و در بسیاری از جلسات و گفت‌وگوهای حساس حضور داشت. همین اعتماد و صمیمیت باعث می‌شد شاه مسائل مهم کشور را با علم در میان بگذارد. بنابراین، مطالعه کتاب «یادداشت‌های علم» تصویری کم‌نظیر و جامع از وضعیت کشور در دوران حکومت پهلوی ارائه می‌دهد؛ تصویری که نه‌تنها ابعاد سیاسی و اجتماعی، بلکه ساختار و شیوه اداره حکومت در حلقه‌ای خصوصی و نزدیک به شاه را آشکار می‌سازد.