کتاب کارکردهای ذهنی در جوامع عقب‌مانده اثر لوسین لوی برول، ترجمه یدالله موقن، انتشارات هرمس

کتاب «Les Fonctions Mentales dans les Sociétés Inférieures» نخستین بار با این عنوان منتشر شد و لوسین لوی‌برول در آن به بررسی آنچه دو نوع ذهنیت اساسی انسان می‌دانست پرداخت: «ذهن ابتدایی» و «ذهن غربی». به باور او، ذهن بدوی میان امر ماوراءطبیعی و واقعیت تفاوتی قائل نمی‌شود و جهان را نه از رهگذر منطق، بلکه از طریق «مشارکت عرفانی» و پیوندهای جادویی درک و دستکاری می‌کند. افزون بر این، او تصریح می‌کند که ذهن بدوی با مفهوم تضاد و تقابل‌ها سر و کار ندارد. در مقابل، ذهن غربی بر پایه استدلال، منطق و اندیشه فرضیه‌محور عمل می‌کند و جهان را از منظر عقلانی مورد تحلیل قرار می‌دهد. لوی‌برول، همچون بسیاری از نظریه‌پردازان هم‌عصر خود، به نوعی غایت‌شناسی تاریخی و تکاملی باور داشت؛ به این معنا که مسیر ذهن بشر را گذار تدریجی از ذهن بدوی به ذهن غربی می‌پنداشت. استانیسلاو آندرسکی، جامعه‌شناس برجسته، در نقد آثار لوی‌برول می‌نویسد که با وجود ایرادها و کاستی‌ها، کتاب «کارکردهای ذهنی در جوامع عقب‌مانده» سهمی مهم و دقیق در مباحثه‌های انسان‌شناسی برجای گذاشته است؛ حتی به زعم او این اثر می‌تواند از برخی جهات ارزشمندتر از مطالعات کلود لوی‌استروس، انسان‌شناس نامدار فرانسوی، تلقی شود.