کتاب سفرنامه ابن بطوطه (2جلدی) اثر ابن بطوطه، ترجمه محمد علی موحد، انتشارات کارنامه

کتاب «سفرنامه ابن بطوطه» اثری ارزشمند از «ابو عبدالله محمد بن عبدالله طنجه‌ای»، مشهور به «ابن بطوطه»، است. او که به‌عنوان معادل عربی مارکو پولو شناخته می‌شود، جوانی مراکشی بود که طی ۲۷ سال، بیش از ۷۵۰۰۰ مایل سفر کرد؛ یعنی سه برابر مسافتی که مارکو پولو پیموده بود. ابن بطوطه تنها جهانگرد قرون وسطی است که از سرزمین‌های تحت حکومت هر فرمانروای مسلمان زمان خود دیدن کرده است. ابن بطوطه در خانواده‌ای از قضات مذهبی و متدین به دنیا آمد و در سال ۱۳۲۶ میلادی زادگاهش، شهر طنجه، را ترک کرد. او طی سفرهای ۲۷ ساله خود به مناطق گسترده‌ای از جهان چون مصر، شام، فلسطین، حجاز، عراق، ایران، یمن، بحرین، ترکستان، بین‌النهرین، بخش‌هایی از هند و چین، جاوه، شرق اروپا و سواحل آفریقا قدم گذاشت. این سیاح بزرگ مراکشی را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین جهانگردان تاریخ دانست. او دست‌کم چهار تا پنج بار به ایران سفر کرد و در بیشتر سفرهای شرقی خود، زبان فارسی را برای برقراری ارتباط با مردمان غیرعرب به کار می‌گرفت. «سفرنامه ابن بطوطه»، که پس از بازگشت او تدوین شد، تنها یک روایت سفر نیست؛ بلکه منبعی غنی از توصیفات دقیق درباره فرهنگ‌ها و سرزمین‌های گوناگون است. در این کتاب، خواننده با شرح فعالیت‌های دریایی مسلمانان در خاورمیانه و خاور دور، معرفی فرهنگ‌های متنوع، بیان ویژگی‌های معماری و کشاورزی، و روایت زندگی مردمان سرزمین‌های شگفت‌انگیز روبه‌رو می‌شود. این اثر، نه تنها بازتابی از روح ماجراجوی ابن بطوطه است، بلکه گنجینه‌ای تاریخی برای شناخت تمدن اسلامی و دیگر فرهنگ‌های هم‌دوره او به شمار می‌آید.