کتاب مدرسه شبانه و کلکسیون اثر هارولد پینتر، ترجمه رضا دادویی، انتشارات سبزان

درام همواره با حقیقتی سیال و دگرگون‌شونده پیوند خورده است. در این جهان، هیچ‌گاه نمی‌توان حقیقت را به‌طور کامل یافت، اما میل جست‌وجو برای دستیابی به آن به‌تدریج به وسواسی توقف‌ناپذیر تبدیل می‌شود. این جست‌وجو وظیفه‌ای ذاتی است و همان عاملی است که رویدادها را به حرکت وامی‌دارد و مسیر داستان را پیش می‌برد. بسیاری از اوقات، حقیقت در دل تاریکی و در موقعیتی پیش‌بینی‌ناپذیر رخ می‌نماید؛ گاه به‌طور اتفاقی با آن روبه‌رو می‌شوی، ناخواسته به آن برمی‌خوری یا تصویری در برابر چشمانت ظاهر می‌شود که به حقیقت شباهت دارد. بااین‌حال، هیچ اطمینان کاملی وجود ندارد، زیرا در دنیای درام حقیقت مطلق و یگانه معنایی ندارد. در عوض، حقایق متعددی در کنار یکدیگر شکل می‌گیرند. این حقایق در نبردی دائمی قرار دارند: گاه یکدیگر را به چالش می‌کشند، از هم فاصله می‌گیرند، بازتاب هم می‌شوند، یکدیگر را نادیده می‌گیرند یا حتی به سخره می‌گیرند. هر یک نسبت به دیگری بی‌خبر و غافل است. گاهی چنین به نظر می‌رسد که توانسته‌ای حقیقت لحظه را در اختیار بگیری، اما ناگهان همچون دانه‌های شن از میان انگشتانت می‌گریزد و بار دیگر ناپدید می‌شود. درام با همین ماهیت رازآلود و چندلایه، جست‌وجو برای حقیقت را بی‌انتها و پرکشش می‌سازد.